Titelillustration: Dirk Wieczorek

Startseite Übersetzungen zu Lektion 4 Lektion 5 Übersetzungen zu Lektion 5 Grammatik zu Lektion 5 Übersetzungen zu Lektion 6

Lektion 5, Lösungen und Übersetzungen / leciono kvin, solvoj kaj tradukoj


<1.0>
Einleitung

La kanto de la mallaboremuloj / Das Lied der Faulen

(1) Labor' ne estas ran', / Arbeit ist kein Frosch,
labor' ne estas ran': / Arbeit ist kein Frosch,
(2) Ne saltas, saltas, saltas, saltas, / Nicht springt, springt, springt, springt,
ĝi ne forsaltas for. / sie springt nicht fort.

Übersetzung: Rudolf Fischer

Original:
/: Die Arbeit ist kein Frosch :/
sie hüpft, sie hüpft, sie hüpft, sie hüpft,
sie hüpft uns nicht davon.


<1.1>
Bona kaj malbona (ŝerca dialogo) / Gut und schlecht (witziger Dialog)

(Hugo estu viro, Toni povas esti viro aŭ virino /
Hugo soll ein Mann sein, Toni kann ein Mann oder eine Frau sein.)


<1.2>
Hugo:
Saluton, Toni!
Grüß dich, Toni!
Toni:
Saluton, Hugo! Kiel vi fartas?
Grüß dich, Hugo! Wie geht es dir?
Hugo:
Mi sentas min ne tro bona. Mia tuta korpo doloras min, mi povus krii.
Ich fühle mich nicht allzu gut. Mein ganzer Körper tut mir weh (= schmerzt mich), ich könnte schreien.
Toni:
Tio estas malbona, Hugo.
Das ist schlecht, Hugo.
Hugo:
Nome, mi manĝis hieraŭ kukon, multajn pecojn de grandega kuko.
Ich habe nämlich gestern einen Kuchen gegessen, viele Stücke eines riesigen Kuchens.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.
Hugo:
Sed la kuko estis ne plu freŝa.
Aber der Kuchen war nicht mehr frisch.
Toni:
Tio estas malbona, Hugo.
Das ist schlecht, Hugo.

<1.3>
Hugo:
Ĉar hieraŭ en la mateno estis varmege en la tuta domo.
Denn gestern am Morgen war [es] heiß im ganzen Haus.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.
Hugo:
Eble dum vintro, Toni, aŭ dum printempo!
Vielleicht im Winter, Toni, oder im Frühling!
Sed hejti dum somero estas domaĝo.
Aber heizen in einem Sommer ist ein Schaden.
Toni:
Tio estas malbona, Hugo.
Das ist schlecht, Hugo.
Hugo:
Sed mi trovis la kaŭzon por la forta varmego:
Aber ich fand die Ursache für die starke Hitze:
tion kaŭzis unu el niaj hejtiloj, kiu ŝajne malbone funkciis.
das verursachte einer von unseren Heizkörpern, der anscheinend schlecht funktionierte.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.

<1.4>
Hugo:
Por havi certecon, unu el mia familio tuŝis la hejtilon.
Um Gewissheit zu haben, berührte einer aus meiner Familie den Heizkörper.
Toni:
Tio estas malbona, Hugo.
Das ist schlecht, Hugo.
Hugo:
Tiu familiano estis mia bopatrino.
Dieses Familienmitglied war meine Schwiegermutter.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.
Hugo:
Sed la hejtilo vundis la fingrojn de ŝia mano ...
Aber der Heizkörper verwundete die Finger ihrer Hand ...
Toni:
Tio estas malbona, Hugo.
Das ist schlecht, Hugo.

<1.5>
Hugo:
Kiam ŝi pro la vundoj de la fingroj kriante faris grandajn saltojn,
Als sie wegen der Wunden der Finger schreiend große Sprünge machte,
de unu angulo al alia, mi ridis.
von einer Ecke zur anderen, habe ich gelacht.
Estis vere ridinda vido.
Es war wirklich ein lächerlicher Anblick.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.
Hugo:
Sed ŝi vokis: "Fiulo!" kaj batis min forte, tiel ke mi falis sur la plankon kaj ekhavis vundon en la kapo.
Aber sie rief "[Du] Schuft!" und schlug mich heftig, so dass ich auf den Fußboden fiel und eine Wunde im Kopf bekam..
Toni:
Tio estas malbona, Hugo.
Das ist schlecht, Hugo.
Hugo:
Tial mi diris al ŝi, ke ni pli bone dis-iru kaj ke ŝi tuj foriru el nia domo.
Deshalb sagte ich ihr, dass wir besser auseinandergehen sollten und dass sie sofort aus unserem Hause gehen solle.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.
Hugo:
Sed tion mia edzino miskomprenis.
Aber das hat meine Frau missverstanden.
Ŝi estis kolera kaj foriris ankaŭ, anstataŭ helpi min.
Sie war wütend und ging auch weg, anstatt mir zu helfen.
Toni:
Tio estas malbona, Hugo.
Das ist schlecht, Hugo.

<1.6>
Hugo:
Jes, unue mi ne trovis tion agrabla situacio.
Ja, zuerst fand ich das keine angenehme Situation.
Sed tiam mi pensis, ke mi nun tamen povas permesi al mi,
Aber dann dachte ich, dass ich mir nun allerdings erlauben könne,
fari ĉion, kion ajn mi ŝatas; neniu kritikos min.
alles zu machen, was auch immer ich gern täte; niemand werde mich kritisieren.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.
Hugo:
Do, mi trinkis ses botelojn da biero, tranĉis tiun grandegan kukaĉon
Also trank ich 6 Flaschen Bier, schnitt diesen riesigen miesen Kuchen [auf]
kaj manĝis la pecojn unu post la alia.
und aß die Stücke eines nach dem anderen.
Toni:
Tio estas bona, Hugo.
Das ist gut, Hugo.
Hugo
(ekkrias): Stultulo!
(schreit los): Dummkopf!
Ne, Toni, tio ne estas bona. Tio estas bedaŭrinda!
Nein, Toni, das ist nicht gut. Das ist bedauerlich!
Ĉar nun kaptis min akraj doloroj en la korpo, kruelaj internaj doloroj.
Denn jetzt haben mich schneidende Schmerzen im Körper gepackt, grausame innere Schmerzen.
(kolere kaj forte kriante) Tio estas malbona, ĉu vi aŭdas?
(wütend und kräftig schreiend) Das ist schlecht, hörst du?
Toni:
(timante) Bone, bone, ne, ... , malbone, mi diru.
(sich fürchtend) Gut, gut, nein, ... , schlecht, besser gesagt (wörtlich: soll ich sagen).
Kompreneble tio estas malbona, Hugo. Tio estas vere malbona.
Natürlich ist das schlecht, Hugo. Das ist wirklich schlecht.

(Li kuras el la ĉambro / Er rennt aus dem Zimmer.)


<2.0>
Respondu demandojn / Beantworten Sie Fragen

Sekvas nun vico de demandoj.
[Es] folgt nun eine Reihe von Fragen.
Respondu ilin per kompletaj frazoj:
Beantworten Sie sie in (wörtlich: vermittels) vollständigen Sätzen.


<2.1>
Kiuj personoj aperas en la dialogo supre?
Welche Personen erscheinen in dem Dialog oben?
En la dialogo supre aperas Hugo kaj Toni.
In dem Dialog oben erscheinen Hugo und Toni.

<2.2>
Kiu salutas kiun?
Wer begrüßt wen?
Unue Hugo salutas Toni(n).
Zuerst begrüßt Hugo Toni.

<2.3>
Kiel fartas Hugo?
Wie geht es Hugo?
Hugo malbone / ne tro bone fartas.
Hugo geht es schlecht / nicht allzu gut.

<2.4>
Kion respondas Toni ĉiam?
Was antwortet Toni immer?
Toni ĉiam respondas: "Tio estas bona, Hugo." aŭ "Tio estas malbona, Hugo."
Toni antwortet immer: "Das ist gut, Hugo." oder "Das ist schlecht, Hugo."

<2.5>
Kion manĝis Hugo?
Was hat Hugo gegessen?
Li manĝis grandegan kukon.
Er hat einen riesigen Kuchen gegessen.

<2.6>
Kia estis la kuko?
Wie war der Kuchen?
La kuko estis ne plu freŝa.
Der Kuchen war nicht mehr frisch.

<2.7>
Kiel estis en la domo?
Wie war [es] im Haus?
Estis varmege en la tuta domo.
[Es] war heiß im ganzen Haus.

<2.8>
Kiam en ĉiu jaro varmega domo estas bona?
Wann ist in jedem Jahr ein heißes Haus gut?
Dum vintro varmega domo estas bona.
Während des Winters ist ein heißes Haus gut.

<2.9>
Kia estas subita varmego en la domo dum la somero?
Wie ist eine plötzliche Hitze im Haus während des Sommers?
Subita varmego en la domo dum la somero estas malbona.
Eine plötzliche Hitze im Haus ist während des Sommers schlecht.

<2.10>
Kio kaŭzis la tro altajn gradojn?
Was verursachte die zu hohen Grade?
La tro altajn gradojn kaŭzis malbone funkcianta hejtilo.
Die zu hohen Grade verursachte ein schlecht funktionierender Heizkörper.

<2.11>
Kion faras hejtilo, kiu bone funkcias?
Was macht ein Heizkörper, der gut funktioniert?
Ĝi faras, ke la domo estas varma dum la vintro.
Er macht, dass das Haus im Winter warm ist.

<2.12>
En kiu stato estas hejtilo de Hugo bedaŭrinde?
In welchem Zustand ist ein Heizkörper von Hugo leider?
Bedaŭrinde unu el la hejtiloj de Hugo estas en malbona stato, ĝi ne funkcias.
Leider ist einer der Heizkörper von Hugo in einem schlechten Zustand, er funktioniert nicht.

<2.13>
Kion ekhavis la bopatrino?
Was bekam die Schwiegermutter?
La bopatrino ekhavis vundon sur la mano.
Die Schwiegermutter bekam eine Wunde auf der Hand.

<2.14>
Kion ŝi tial subite faris?
Was machte sie deshalb plötzlich?
Subite ŝi kriante saltis de unu angulo al alia.
Plötzlich sprang sie schreiend von einer Ecke zur anderen.

<2.15>
Ĉu Hugo helpis sia bopatrino?
Half Hugo seiner Schwiegermutter?
Ne, Hugo ridis pri ŝi.
Nein, Hugo lachte über sie.

<2.16>
Kio la bopatrino nomis Hugon?
Was nannte die Schwiegermutter Hugo?
Ŝi nomis lin fiulo (im Esperanto Grundform!).
Sie nannte ihn einen Schuft.

<2.17>
Kiu poste batis kiun?
Wer schlug danach wen?
La bopatrino batis Hugon.
Die Schwiegermutter schlug Hugo.

<2.18>
Kaj kion kaŭzis tiu bato?
Und was bewirkte dieser Schlag?
La bato kaŭzis, ke Hugo falis sur la teron.
Der Schlag bewirkte, dass Hugo zu Boden fiel.

<2.19>
Kie Hugo ekhavis vundon pro la falo?
Wo erhielt Hugo eine Wunde wegen des Falls?
Hugo ekhavis vundon en la kapo pro la falo.
Hugo erhielt eine Wunde im Kopf wegen des Falls.

<2.20>
Kion diris tiam Hugo al la bopatrino?
Was sagte Hugo dann zur Schwiegermutter?
Li diris, ke ŝi tuj foriru el la domo.
Er sagte, dass sie sofort aus dem Haus weggehen solle.

<2.21>
Ĉu lia edzino komprenis, kion Hugo diris?
Hat seine Frau verstanden, was Hugo sagte?
Ne, ŝi miskomprenis lin kaj ankaŭ foriris el la domo.
Nein, sie hat ihn missverstanden und ging ebenfalls aus dem Haus weg.

<2.22>
Ĉu Hugo ĝojis, ĉar ŝi foriris?
Freute sich Hugo, weil sie wegging?
Ne, Hugo ne ĝojis pri tio.
Nein, Hugo freute sich nicht darüber.

<2.23>
Kion Hugo pensis tiam?
Was dachte Hugo dann?
(Indirekte Rede!) Li pensis, ke li nun povas ĉion fari, kion li ŝatas.
Er dachte, dass er nun alles machen könne, was er gern tue.

<2.24>
Ĉu li tiam trinkis nur unu glason da biero?
Trank er dann nur 1 Glas Bier?
Ne, li trinkis ses botelojn.
Nein, er trank 6 Flaschen.

<2.25>
Kion faris Hugo krom tio?
Was machte Hugo außer dem?
Li manĝis grandegan kukaĉon.
Er aß einen riesigen miesen Kuchen.

<2.26>
Kiel Toni reagas al tio?
Wie reagiert Toni darauf?
Li diras, ke tio estas bona.
Er sagt, dass das gut sei.

<2.27>
Kial tio estis stulta?
Warum war das dumm?
Ĉar la kuko estis malfreŝa.
Weil der Kuchen [zu] alt ("unfrisch") war.

<2.28>
Ĉu Hugo tial diras "Multan dankon!" al Toni?
Sagt Hugo deshalb "Vielen Dank!" zu Toni?
Tute ne! Li nomas Toni stultulo (im Esperanto Grundform!).
Ganz und gar nicht. Er nennt Toni einen Dummkopf.

<2.29>
Kion faras Toni fine?
Was macht Toni zum Schluss?
Je la fino Toni forkuras.
Zum Schluss rennt Toni weg.

<3.0>
Ekzercu vin / Üben Sie sich
Formu demandon kun "kial" el la sekvantaj vortoj kaj respondu ĝin uzante "ĉar".
Formen Sie eine Frage mit "warum" aus den folgenden Wörtern
und beantworten Sie sie, indem Sie "weil" verwenden (wörtlich: verwendend "weil").


<3.1>
Kial la tuta korpo doloris Hugon / al Hugo?
Warum schmerzte Hugo (Objekt!) der ganze Körper?
Ĉar li trinkis tro da biero kaj manĝis grandan kukaĉon.
Weil er zu viel Bier getrunken und einen großen schlechten Kuchen gegessen hatte.

<3.2>
Kial la kuko kaŭzis la dolorojn?
Warum verursachte der Kuchen die Schmerzen?
Ĉar ĝi estis ne plu freŝa.
Weil er nicht mehr frisch war.

<3.3>
Kial la domo estis varmega?
Warum war Haus heiß?
Ĉar tion kaŭzis hejtilo.
Weil ein Heizkörper das verursachte.

<3.4>
Kial la varmego estis kompreneble malbona?
Warum war die Hitze natürlich schlecht?
Ĉar estis somero.
Weil [es] Sommer war.

<3.5>
Kial unu el la hejtiloj estis varmega?
Warum war einer der Heizkörper heiß?
Ĉar ĝi ne bone funkciis.
Weil er nicht gut funktionierte.

<3.6>
Kial la bopatrino ekhavis vundojn sur la fingroj?
Warum bekam die Schwiegermutter Wunden auf den Fingern?
Ĉar ŝi tuŝis la varmegan hejtilon.
Weil sie den heißen Heizkörper angefasst hatte.

<3.7>
Kial Hugo ridis?
Warum lachte Hugo?
Ĉar la aspekto de lia krianta kaj saltanta bopatrino estis ridinda.
Weil der Anblick seiner schreienden und springenden Schwiegermutter lächerlich war.

<3.8>
Kial Hugo falis sur la plankon?
Warum fiel Hugo auf den Fußboden?
Ĉar lia bopatrino forte batis lin.
Weil seine Schwiegermutter ihn heftig geschlagen hatte.

<3.9>
Kial la bopatrino poste tuj foriris?
Warum ging die Schwiegermutter danach sofort weg?
Ĉar Hugo diris tion al ŝi.
Weil Hugo ihr das gesagt hatte.

<3.10>
Kial ankaŭ la edzino de Hugo foriris?
Warum ging auch Hugos Frau weg?
Ĉar ŝi miskomprenis Hugon.
Weil sie Hugo missverstanden hatte.

<3.11>
Kial Hugo ne ĝojis?
Warum freute sich Hugo nicht?
Ĉar li ne volis, ke ankaŭ lia edzino foriru.
Weil er nicht wollte, dass auch seine Frau wegging.

<3.12>
Kial Hugo trinkis tiel multajn botelojn da biero, tranĉis la kukaĉon kaj manĝis ĉiujn pecojn?
Warum trank Hugo so viele Flaschen Bier, schnitt den miesen Kuchen [an] und aß alle Stücke?
Ĉar li povis permesi al si, fari, kion li volis.
Weil er [es] sich erlauben konnte, zu machen, was er wollte.

<3.13>
Kial Hugo ekhavis fortajn dolorojn?
Warum bekam Hugo heftige Schmerzen?
Ĉar li trinkis tro da biero kaj ĉar la kuko ne plu estis freśa.
Weil er zu viel Bier getrunken hatte und weil der Kuchen nicht mehr frisch gewesen war.

<3.14>
Kial Hugo kolere kriis al Toni?
Warum schrie Hugo Toni wütend an?
Ĉar Toni ĉiam nur diris "Tio estas bona, Hugo." aŭ "Tio estas malbona, Hugo."
Weil Toni immer nur sagte: "Das ist gut, Hugo." oder "Das ist schlecht, Hugo."

<4.0>
La nomoj de la landoj kaj ties loĝantoj en la mondo
Die Namen der Länder und deren Einwohner in der Welt

La nomoj de landoj kaj loĝantoj estas formataj en Esperanto laŭ du diversaj reguloj.
Die Namen der Länder und Einwohner werden im Esperanto nach zwei verschiedenen Regeln gebildet.


<4.1>
Unua regulo / Erste Regel:
"El la nomo de la loĝanto oni formadas la landnomon per la sufikso -uj-."
"Aus dem Namen des Einwohners pflegt man den Ländernamen mit dem Suffix -uj- zu bilden."

Tial apliku la supran regulon jene:
Deshalb wenden Sie die obige Regel folgendermaßen an:
Germano loĝas en Germanujo,
Ein Deutscher wohnt in Deutschland,
Franco loĝas en Francujo,
ein Franzose wohnt in Frankreich,
Slovako loĝas en Slovakujo;
ein Slowake wohnt in der Slowakei;
kaj tiel plu por / und so weiter für ...


(In Klammern häufige Alternativen für die Länderbezeichnung)

Svedo loĝas en Svedujo / Ein Schwede wohnt in Schweden,
Finno loĝas en Finnujo (Finnlando) / ein Finne wohnt in Finnland,
Norvego loĝas en Norvegujo / ein Norweger wohnt in Norwegen,
Dano loĝas en Danujo (Danlando) / ein Däne wohnt in Dänemark,
Anglo loĝas en Anglujo / ein Engländer wohnt in England;

Skoto loĝas en Skotujo (Skotlando) / ein Schotte wohnt in Schottland,
Belgo loĝas en Belgujo / ein Belgier wohnt in Belgien,
Sviso loĝas en Svisujo (Svislando) / ein Schweizer wohnt in der Schweiz,
Hispano loĝas en Hispanujo / ein Spanier wohnt in Spanien,
Portugalo loĝas en Portugalujo / ein Portugiese wohnt in Portugal;

Italo loĝas en Italujo / ein Italiener wohnt in Italien,
Greko loĝas en Grekujo (Greklando) / ein Grieche wohnt in Griechenland,
Albano loĝas en Albanujo / ein Albaner wohnt in Albanien,
Bulgaro loĝas en Bulgarujo / ein Bulgare wohnt in Bulgarien,
Rumano loĝas en Rumanujo / ein Rumäne wohnt in Rumänien;

Polo loĝas en Polujo (Pollando) / ein Pole wohnt in Polen,
Ĉeĥo loĝas en Ĉeĥujo / ein Tscheche wohnt in Tschechien,
Hungaro loĝas en Hungarujo / ein Ungar wohnt in Ungarn,
Aŭstro loĝas en Aŭstrujo / ein Österreicher wohnt in Österreich,
Ruso loĝas en Rusujo / ein Russe wohnt in Russland;

Estono loĝas en Estonujo / ein Este wohnt in Estland,
Latvo loĝas en Latvujo / ein Lette wohnt in Lettland,
Litovo loĝas en Litovujo / ein Litauer wohnt in Litauen,
Ukraino loĝas en Ukrainujo / ein Ukrainer wohnt in der Ukraine,
Koreo loĝas en Koreujo / ein Koreaner wohnt in Korea;

Ĉino loĝas en Ĉinujo / ein Chinese wohnt in China,
Japano loĝas en Japanujo / ein Japaner wohnt in Japan.


<4.2>
Dua regulo / Zweite Regel:
"El la nomo de lando oni formadas la vorton por la loĝanto per la sufikso -an-."
"Aus dem Namen eines Landes pflegt man das Wort für die Einwohner mit dem Suffix -an- zu bilden."

Tial oni aplikas la supran regulon jene:
Deshalb wendet man die obige Regel folgendermaßen an:

En Nederlando loĝas la Nederlandanoj.
In den Niederlanden wohnen die Niederländer.

En Irlando loĝas la Irlandanoj.
In Irland wohnen die Irländer.

En Kanado loĝas la Kanadanoj / In Kanada wohnen die Kanadier,
en Usono la Usonanoj / in den USA die US-Amerikaner,
en Brazilo la Brazilanoj /in Brasilien die Brasilianer,
en Indonezio la Indonezianoj / in Indonesien die Indonesier,
en Luksemburgio la Luksemburgianoj / in Luxemburg die Luxemburger.

Sed la anoj de la urbo Luksemburgo estas la Luksemburganoj.
Aber die Einwohner der Stadt Luxemburg sind die Luxemburger.
(Im Deutschen wird der Unterschied nicht deutlich.)

Bedaŭrinde oni devas lerni, kiun regulon oni devas uzi.
Leider muss man lernen, welche Regel man [im Einzelfall] anwenden muss.


<4.3>
Ekzercu / Üben Sie:
Ĉu kroĉi "-an-" al la radiko de la landonomo aŭ ne?
-an- an die Wurzel des Ländernamens anhägen oder nicht?

Plej ofte oni devas formi la nomon de la loĝanto el la nomo de la lando.
Am häufigsten muss man den Namen des Einwohners aus dem Namen des Landes bilden.
Jen sekvas listo de landonomoj.
Hier folgt eine Liste von Ländernamen.
Diru por ĉiu lando la nomon de ĝia loĝanto,
Sagen Sie für jedes Land den Namen des Einwohners,
aplikante la supran regulon!
indem Sie die obige Regel anwenden!

Peruo => Peruano Peru => Peruaner
Belgujo => BelgoBelgien => Belgier
Estonujo => EstonoEstland => Este
Bulgarujo => BulgaroBulgarien => Bulgare
Bosnio => BosnianoBosnien => Bosnier
Albanujo => Albano Albanien => Albaner
Aŭstrujo => AŭstroÖsterreich => Österreicher
Latvujo => LatvoLettland => Lette
Svisujo => Sviso Schweiz => Schweizer
Aŭstralio => AŭstralianoAustralien => Australier
Litovujo => LitovoLitauen => Litauer
Rusujo => RusoRussland => Russe
Ukrainujo => UkrainoUkraine => Ukrainer
Argentino => Argentinano Argentinien => Argentinier
Irano => IrananoIran => Iraner
Hungarujo => HungaroUngarn => Ungar
Tanzanio => TanzanianoTansania => Tansanier
Finnujo => Fin-noFinnland => Finne
Islando => IslandanoIsland => Isländer
Ĉinujo => Ĉino China => Chinese
Alĝerio => AlĝerianoAlgerien => Algerier
Kameruno => Kamerunano Kamerun => Kameruner
Japanujo => JapanoJapan => Japaner
Ĉilio => Ĉiliano Chile => Chilene
Portugalujo => PortugaloPortugal => Portugiese
Koreujo => KoreoKorea => Koreaner

Ĉu vi havis bonan sukceson?
Hatten Sie einen guten Erfolg?
La ekzerco estis facila, ĉu ne?
Die Übung war leicht, nicht wahr?


<5.0>
La nasko de la "interna ideo": De kie Esperanto devenas
Die Geburt der "inneren Idee": Wo Esperanto herkommt


<5.1>
Multaj homoj demandas pri la deveno de Esperanto.
Viele Menschen fragen nach der Herkunft des Esperanto.
La lingvon Esperanto elpensis Ludwig Lazarus Zamenhof en la 19a (dek-naŭa) jar-cento.
Die Sprache Esperanto erdachte Ludwig Lazarus Zamenhof im 19. Jahrhundert.

Li vivis en Białistok, tiutempe urbo en la ŝtato Rusujo, hodiaŭ en Polujo.
Er lebte in Białistok, seinerzeit eine Stadt im Staate Russland, heute in Polen.
Tie loĝis homoj el multaj nacioj: Rusoj, Poloj, Litovoj, Germanoj,
Dort wohnten Menschen aus vielen Nationen: Russen, Polen, Litauer, Deutsche,
inter ili ankaŭ Judoj kiel la familio Zamenhof.
unter ihnen auch Juden wie die Familie Zamenhof.

Tiuj ĉi homoj kompreneble havis diversajn lingvojn kaj ne komprenis unu la alian.
Diese Menschen hatten natürlich verschiedene Sprachen und verstanden einander nicht.

Kiu povis uzi sian gepatran lingvon kiel komunikilon,
Wer seine Muttersprache als Verständigungsmittel benutzen konnte,
estis en la situacio de superulo, dum la aliaj sentis sin subuloj.
war in der Situation eines Überlegenen, während die anderen sich als Unterlegene fühlten.

Des pli ofte okazis, ke ili koleris inter si
Um so häufiger passierte [es], dass sie untereinander wütend waren
kaj tial foje estis malamikoj, kiel Zamenhof rimarkis.
und deshalb manchmal Feinde waren, wie Zamenhof bemerkte.


<5.2>
La juna Zamenhof pensis, ke komuna lingvo povas solvi tiun problemon.
Der junge Zamenhof dachte, dass eine gemeinsame Sprache dieses Problem lösen könne.

Nome, ju pli bone ĉiu komprenas la aliajn, des pli facile oni povas vivi kune en paco.
Nämlich, je besser jeder die anderen versteht, desto einfacher kann man zusammen in Frieden leben.

Li tamen demandis sin: Sed kiun lingvon oni prenu kiel estontan komunan?
Er fragte sich aber: Welche Sprache sollte man als künftige gemeinsame nehmen?

Por komuniki inter diversaj nacioj, li pensis,
Um zwischen verschiedenen Völkern zu kommunizieren, dachte er,
certe taŭgos nur neŭtrala lingvo, kiu estas la gepatra lingvo de neniu.
werde sicher nur eine neutrale Sprache taugen, die die Muttersprache von niemandem ist.
Tial nur lingvo, kiun oni elpensis, povas esti pli-malpli neŭtrala lingvo.
Deshalb könne nur eine Sprache, die man erfunden habe, eine mehr oder weniger neutrale Sprache sein.

Do, jam kiel junulo, Zamenhof komencis, konstrui novan lingvon,
Also begann Zamenhof schon als junger Mensch, eine neue Sprache zu konstruieren,
kiu ligu kiel bonega komunikilo homojn kun diversaj gepatraj lingvoj.
welche als hervorragendes Kommunikationsmittel Menschen verschiedener Muttersprachen verbinden sollte.
Tiel ili sentu sin anoj de la homaro. Tion li nomis "interna ideo".
So sollten sie sich [als] Mitglieder der Menschheit fühlen. Das nannte er "innere Idee".


<5.3>
Sed Zamenhof studis, kiel kuraci homojn;
Aber Zamenhof studierte, wie man Menschen heilt (wörtlich: wie zu heilen Menschen);
li do fine estis kuracisto, ne lingvisto.
er war am Ende also Arzt, kein Sprachwissenschaftler.

Ĉar li kuracadis ankaŭ tiujn homojn, kiuj ne povis pagi lin, li ne havis multan monon.
Weil er auch solche Menschen, die ihn nicht bezahlen konnten, zu behandeln pflegte, hatte er nicht viel Geld.

Bonŝance lia amata edzino havis bonvolan patron.
Glücklicherweise hatte seine geliebte Frau einen gutwilligen Vater.

Kiam Zamenhof eldonis la unuan Esperanto-libron, lia riĉa bopatro donis la necesan sumon.
Als Zamenhof das erste Esperanto-Buch herausgab, gab sein reicher Schwiegervater die notwendige Summe.

La tiel nomata Unua Libro aperis en la jaro 1887 (mil okcent okdek sep).
Das so genannte Unua Libro ('erstes Buch') erschien im Jahr 1887.

Ekde la eldono de tiu unua Esperanto-libro la Esperantistoj informis pri sia internacia lingvo.
Seit der Herausgabe dieses ersten Esperanto-Buches informierten die Esperantisten über ihre internationale Sprache.
Tial multaj homoj volonte lernis Esperanton - ĝis hodiaŭ.
Deshalb lernten viele Menschen gern Esperanto - bis heute.


<6.0>
Respondu jenajn demandojn pri la supra teksto /
Beantworten Sie folgende Fragen zum
(wörtlich: über den) obigen Text:


<6.1>
Kiu estas la nomo de la viro, kiu elpensis Esperanton?
Was ist der Name des Mannes, der Esperanto erdacht hat?

La nomo de la viro estas Ludwig Lazarus Zamenhof.
Der Name des Mannes ist Ludwig Lazarus Zamenhof.

<6.2>
En kiu jarcento li vivis, kaj kiun profesion li havis?
In welchem Jahrhundert lebte er, und welchen Beruf hatte er?

Li vivis en la 19a (dek-naŭa) jarcento kaj estis kuracisto.
Er lebte im 19. Jahrhundert und war Arzt.

<6.3>
Ĉu Polo, Ruso, Judo?
Pole, Russe, Jude?
Kio estis L.L. (elparolu: Lo-Lo) Zamenhof laŭ sia pasporto kaj kio laŭ sia kulturo?
Was war L.L. (sprechen Sie ... aus) Zamenhof seinem Pass nach und was seiner Kultur nach?

Zamenhof estis Ruso laŭ sia pasporto kaj Judo laŭ sia kulturo.
Zamenhof war Russe laut seinem Pass und Jude seiner Kultur nach.

<6.4>
Kiun problemon havis la urbo Białistok, en kiu L.L. Zamenhof loĝis?
Welches Problem hatte die Stadt Białistok, in der L.L. Zamenhof wohnte?

En la urbo vivis multaj homoj el diversaj nacioj kun diversaj gepatraj lingvoj.
In der Stadt lebten viele Menschen aus unterschiedlichen Nationen mit verschiedenen Muttersprachen.

<6.5>
Kial homoj el diversaj nacioj estis foje malamikoj inter si?
Warum waren Menschen aus verschiedenen Nationen manchmal untereinander Feinde?

Ĉar ili havis diversajn gepatrajn lingvojn kaj tial ne komprenis unu la alian.
Weil sie verschiedene Muttersprachen hatten und deshalb einander nicht verstanden.

<6.6>
Kion Zamenhof pensis pri la solvo de la problemo, kiel facile interkomuniki en la mondo?
Was dachte Zamenhof über die Lösung des Problems, wie [man] in der Welt leicht untereinander kommunizieren [könne]?

Li pensis, ke nur komuna lingvo, kiun oni elpensis, povos solvi tiun ĉi problemon.
Er dachte, dass nur eine gemeinsame Sprache, die man erfunden hatte, dieses Problem werde lösen können.

<6.7>
Kian lingvon li konstruis?
Was für eine Sprache konstruierte er?

Li konstruis neŭtralan kaj facile lerneblan lingvon.
Er konstruierte eine neutrale und leicht erlernbare Sprache.

<6.8>
Kion sentu la homoj, kiuj lernos tiun lingvon?
Was sollten Leute fühlen, die diese Sprache lernten?

La homoj sentu sin anoj de la homaro.
Die Leute sollten sich [als] Mitglieder der Menschheit fühlen.

<6.9>
Kiel Zamenhof nomis tiun celon de Esperanto?
Wie nannte Zamenhof dieses Ziel des Esperanto?

Zamenhof nomis tiun celon "interna ideo".
Zamenhof nannte dieses Ziel "interne Idee".

<6.10>
Ĉu li jam estis kuracisto, kiam li komencis?
War er schon Arzt, als er anfing?

Ne, li jam kiel junulo komencis, konstrui Esperanton.
Nein, er fing schon als junger Mensch an, Esperanto zu konstruieren.

<6.11>
Ĉu li kiel kuracisto estis bone pagata kaj riĉa?
War er als Arzt gut bezahlt und reich?

Ne, ĉar multaj homoj, kiujn li kuracis, ne povis pagi iom.
Nein, da viele Leute, die er behandelte, nichts bezahlen konnten.

<6.12>
Kial Zamenhof kiel eldonisto de la unua Esperanto-libro ne pagis la eldonon mem?
Warum hat Zamenhof als Herausgeber des ersten Esperanto-Buches die Herausgabe nicht selbst bezahlt?

Ĉar li ne havis monon.
Weil er kein Geld hatte.

<6.13>
De kio vi scias, ke Zamenhof havis edzinon?
Woher wissen Sie, dass Zamenhof eine Ehefrau hatte?

Se li havis bopatron, tiam li devis ankaŭ havi edzinon.
Wenn er einen Schwiegervater hatte, dann musste er auch eine Ehefrau haben.

<6.14>
Kia estis lia bopatro?
Wie war sein Schwiegervater?

Tiu estis riĉa, sed bonŝance ankaŭ bonkora.
Der war reich, aber zum Glück auch gutherzig.

<6.15>
Kion faris la bopatro?
Was machte der Schwiegervater?

Li pagis la eldonon de la Unua Libro.
Er bezahlte die Herausgabe des Unua Libro.

<6.16>
Kiam do la unua Esperanto-libro povis aperi?
Wann konnte also das erste Esperanto-Buch erscheinen?

La Unua Libro povis aperi en (la jaro) 1887 (mil okcent okdek sep).
Das Unua Libro konnte im Jahre 1887 erscheinen.

<6.17>
Ĉu Esperanto estis poste lernata de nur malmultaj homoj?
Wurde Esperanto danach von nur wenigen Menschen gelernt?

Ne, ekde tiutempe Esperanto estis lernata de multaj homoj,
ĝis hodiaŭ.
Nein, seit damals ist Esperanto von vielen Menschen gelernt worden,
bis heute.

<7.0>
Formu kompletajn frazojn el jenaj vortoj /
Formen Sie vollständige Sätze aus folgenden Wörtern:

(Wie immer sind mehrere Möglichkeiten, aus den Stichwörtern einen sinnvollen Satz zu formen, zulässig. Die angegebenen "Lösungen" sind nur als Beispiele gedacht. Gebrauchen Sie Ihre Fantasie und Ihr Sprachvermögen nach Lust und Laune!)


<7.1>
Ludwig Lazarus Zamenhof elpensis Esperanton.
Ludwig Lazarus Zamenhof erdachte Esperanto.

<7.2>
Tio okazis en la 19a jarcento. / Li vivis en la 19a jarcento.
Das geschah im 19. Jahrhundert. / Er lebte im 19. Jahrhundert.

<7.3>
Zamenhof devenis el familio, kies anoj estis Rusoj laŭ pasporto, sed Judoj laŭ kulturo.
Zamenhof stammte aus einer Familie, deren Angehörige dem Pass nach Russen, der Kultur nach aber Juden waren.

<7.4>
La familio loĝis en urbo kun homoj el multaj nacioj.
Die Familie wohnte in einer Stadt mit Menschen aus vielen Nationen.

<7.5>
Zamenhof pensis, ke nur komuna lingvo povos solvi la problemon,
internacie komuniki.
Zamenhof dachte, nur eine gemeinsame Sprache könne das Problem,
international zu kommunizieren, lösen.

<7.6>
Por tio li elpensis lingvon pli-malpli neŭtralan.
Dafür dachte er sich eine mehr oder minder neutrale Sprache aus.

<7.7>
Jam kiel junulo li komencis, konstrui tiun novan lingvon.
Schon als junger Mensch begann er, diese neue Sprache zu konstruieren.

<7.8>
Zamenhof havis la profesion de kuracisto.
Zamenhof hatte den Beruf eines Arztes.

<7.9>
Li kuracis ankaŭ homojn, kiuj ne povis pagi lin.
Er behandelte auch Leute, die ihn nicht bezahlen konnten.

<7.10>
Tial li ne havis monon, sed lia bopatro estis riĉa.
Deshalb hatte er kein Geld, aber sein Schwiegervater war reich.

<7.11>
La unua Esperanto-libro aperis en la jaro 1887.
Das erste Esperanto-Buch erschien im Jahre 1887.

<7.12>
Ekde tiam multaj homoj lernis Esperanton.
Seitdem haben viele Menschen Esperanto gelernt.


<8.0>
Temo: Indiko de mezuro
Thema: Angabe (wörtlich: Anzeige) eines Maßes

Regulo: La finaĵo -n estas ankaŭ la marko por indiki mezuron
Regel: Die Endung -n ist auch die Markierung, um ein Maß anzugeben
(do la sama kiel por gramatika objekto kaj indiko de direkto /
also dieselbe wie für ein grammatisches Objekt und eine Richtungsangabe).

Ekzempla frazo / Ein Beispielsatz:
La bofrato estas 33 jarojn aĝa.
Der Schwager ist 33 Jahre alt.

"33 jarojn" estas indiko de mezuro:
"33 Jahre" ist eine Maßangabe:
Kiom da jaroj aĝa estas la bofrato? - 33 jarojn!
Wie viele Jahre ist der Schwager alt? - 33 Jahre!

Informu vin pri detaloj en la gramatiko de tiu ĉi leciono!
Informieren Sie sich über Einzelheiten [dazu] in der Grammatik dieser Lektion hier!

Bemerkung zu diesem Abschnitt der Auflösungen:
Damit Sie sich an das Wortbild der Zahlwörter gewöhnen und um das
laute Lesen zu erleichtern, sind alle Zahlen im Esperantotext ausgeschrieben.
Normalerweise kann man aber wie im Deutschen auch die Ziffernschreibweise
verwenden, besonders wenn es um eine Anzahl geht.

Formu nun mem kompletajn frazojn el la sekvantaj vicoj de apartaj vortoj,
Bilden Sie nun selbst vollständige Sätze aus den folgenden Reihen von getrennten Wörtern,
uzante nombrovortojn por nombroj:
wobei Sie Zahlwörter für Zahlen benutzen:

Ekzemple / Zum Beispiel:
(mia, domo, 7,50 m, alta) =>
Mia domo estas sep metrojn kaj kvindek centimetrojn alta.
Mein Haus ist 7 Meter und 50 Zentimeter hoch.


<8.1>
Haro pezas malpli ol unu gramon.
Ein Haar wiegt weniger als 1 Gramm.

<8.2>
Maŝino povas pezi tricent kilogramojn.
Eine Maschine kann 300 kg wiegen.

<8.3>
Maro povas esti dek du mil metrojn profunda.
Ein Meer kann 12.000 Meter tief sein.

<8.4>
La vojo estas preskaŭ ses metrojn kaj kvindek centimetrojn larĝa.
Der Weg ist fast 6 Meter und 50 Zentimeter breit.

<8.5>
Nia filo studas en urbo, kiu estas cent tridek kilometrojn for de lia familio.
Unser Sohn studiert in einer Stadt, die 130 km von seiner Familie entfernt ist.

<8.6>
Hieraŭ mia avo iris du metrojn preter mi sen vidi min.
Gestern ging mein Großvater 2 Meter an mir vorbei, ohne mich zu sehen.

<8.7>
Mia nepo iras tri kilometrojn al la lernejo.
Mein Enkel geht 3 Kilometer zur Schule.

<8.8>
La ludo kun la tuta familio daŭris hieraŭ tri horojn kaj tridek minutojn.
Das Spiel mit der ganzen Familie dauerte gestern 3 Stunden und 30 Minuten.

<8.9>
Mi veturas preskaŭ dek kvin kilometrojn al mia laborejo.
Ich fahre fast 15 Kilometer zu meiner Arbeitsstelle.

<8.10>
La kuirejo de nia domo estas tri metrojn kaj kvardek centimetrojn longa,
tri metrojn kaj dudek centimetrojn larĝa kaj du metrojn kaj sesdek centimetrojn alta.
Die Küche unseres Hauses ist 3,40 m lang, 3,20 m breit und 2,60 m hoch.

<8.11>
Laŭ regulo de la poŝto tiu ĉi letero ne rajtas pezi pli ol dudek gramojn.
Nach einer Regel der Post darf dieser Brief hier nicht mehr als 20 Gramm wiegen.

<8.12>
Ĉiun kvaran dimanĉon invitas miaj bogepatroj mian edzinon kaj min al komuna tagmanĝo.
Jeden 4. Sonntag laden meine Schwiegereltern meine Frau und mich zu einem gemeinsamen Mittagessen ein.

<8.13>
Tiu ĉi skatolo kun dolĉaĵoj kostas dek du eŭrojn kaj sepdek kvin cendojn.
Diese Schachtel mit Süßigkeiten hier kostet 12 Euro und 75 Cent.

<8.14>
En Italujo mi estis jam tri fojojn, sed nur unu fojon mi vizitis Romon.
In Italien war ich schon drei Mal, aber nur ein Mal habe ich Rom besucht.

<8.15>
Ankaŭ loke uzi la telefonon, kostas kelkan monon, tamen plej ofte nur kelkajn monerojn.
Auch örtlich das Telefon zu nutzen, kostet manches Geld, allerdings meistens nur einige Münzen.

<8.16>
La fiśo saltis pli ol unu metron el la akvo.
Der Fisch sprang mehr als 1 m aus dem Wasser.

<8.17>
Mia patrino naskis min tridek tagojn antaŭ la dato, kiun la kuracisto diris.
Meine Mutter gebar mich 30 Tage vor dem Datum, das der Arzt gesagt hatte.

<8.18>
La geknaboj lernas po kvin horojn dum unu tago en la lernejo.
Die Jungen und Mädchen lernen je 5 Stunden am Tag (wörtlich: während eines Tages) in der Schule.

<8.19>
La ĉambro kostas po tridek eŭrojn por (unu) persono kaj (unu) nokto.
Das Zimmer kostet (jeweils) 30 € pro Person und Nacht.

<8.20>
Nun atentu / Nun passen Sie auf:
Mezur-indiko kompreneble ne ricevas la markon -n,
Eine Maßangabe bekommt natürlich nicht die Markierung -n,
se ĝi estas la subjekto aŭ alia frazo-parto, kiu neniam havas markon.
wenn sie das Subjekt oder ein anderer Satzteil ist, der niemals eine Markierung hat.

<8.21>
Dek kvin kilometroj_ estas longa vojo al la laborejo.
15 km sind ein langer Weg zur Arbeitsstätte.

<8.22>
La alto de Bruno estas pli ol cent naŭdek centimetroj_.
Die (Körper)Größe (wörtlich Höhe) von Bruno ist mehr als 190 cm.

<8.23>
La prezo de la skatolo kun dolĉaĵoj estas dek du eŭroj_ kaj sepdek kvin cendoj_.
Der Preis der Schachtel mit Süßigkeiten ist 12,75 €.

<8.24>
La rano faris salton de preskaŭ du metroj_.
Der Frosch machte einen Satz von fast 2 m.

<8.25>
Tridek sep gradoj_ estas la plej alta korpa varmo de sana homo.
37 Grad ist die höchste Körperwärme eines gesunden Menschen.

<8.26>
Ordinara letero ne rajtas havi pezon de pli ol 20 gramoj_.
Ein gewöhnlicher Brief darf kein Gewicht von mehr als 20 Gramm haben.


<9.0>
Temo: Indiko de tempo (punkto aŭ daŭro)
Thema: Angabe von Zeit (Punkt oder Dauer)

Indiko de tempo respondas al la demandoj "Kiam?" (tempopunkto) kaj "Kiel longe?" (daŭro).
Eine Zeitangabe antwortet auf die Fragen "Wann?" (Zeitpunkt) und "Wie lange?" (Dauer).
Oni indikas tempon per "je", "en", "dum", ... aŭ per marko -n,
Man gibt eine Zeit durch je, en, dum ... oder durch eine Marke -n an,
ekzemple / zum Beispiel:

En la antaŭa ekzerco jam aperis la ekzemploj /
In der vorigen Übung kamen schon die[se] Beispiele vor:

- "Kiam / Kiel ofte miaj bogepatroj invitas mian edzinon kaj min al komuna tagmanĝo?"
"Wann / Wie oft laden meine Schwiegereltern meine Frau und mich zu einem gemeinsamen Mittagessen ein?"
- "En ĉiu kvara dimanĉo / Ĉiun kvaran dimanĉon ..."
"An jedem 4. Sonntag / Jeden 4. Sonntag ..."

- "Kiel longe daŭris la ludo hieraŭ? / Wie lange dauerte das Spiel gestern?"
- "La ludo daŭris hieraŭ / Das Spiel dauerte gestern
dum tri horoj kaj tridek minutoj / tri horojn kaj tridek minutojn.
3 Stunden und 30 Minuten (lang)."

Por povi respondi al ĉiaj demandoj pri la tempo, informu vin pri /
Um jedwede Fragen nach der Zeit beantworten zu können, informieren Sie sich über:


<9.1> La tempounuoj / Die Zeiteinheiten

La tempunuoj estas / Die Zeiteinheiten sind:
sekundo, minuto, horo, tago, semajno, monato, jaro, jardeko, jarcento, jarmilo,
Sekunde, Minute, Stunde, Tag, Woche, Monat, Jahr, Jahrzehnt, Jahrhundert, Jahrtausend,
kaj aliaj.
und andere.


<9.2> La tagoj de la semajno / Die Wochentage

La nomoj de la tagoj de la semajno estas tre similaj al la Francaj vortoj:
Die Namen der Wochentage sind den französischen Wörtern sehr ähnlich:
dimanĉo, lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo kaj sabato.
Sonntag, Montag, Dienstag, Mittwoch, Donnerstag, Freitag und Samstag.


<9.3> La monatoj

La nomoj de la monatoj de la jaro estas tre simplaj por homoj, kiuj konas la Germanajn vortojn:
Die Namen der Monate des Jahres sind sehr einfach für Leute, die die deutschen Wörter kennen:

Januaro, februaro, marto, aprilo, majo, junio, julio, aŭgusto, septembro, oktobro, novembro, decembro.
Januar, Februar, März, April, Mai, Juni, Juli, August, September, Oktober, November, Dezember.


<9.4> Indiko de tempopunkto: dato kaj tagotempo
Angabe eines Zeitpunkts: Datum und Tageszeit

Daton oni indikas kiel en jenaj ekzemplaj frazoj:
Ein Datum gibt man wie in folgenden Beispielsätzen an:

La unua [tago] de majo estas ferio en multaj landoj.
Der 1. Mai ist in vielen Ländern ein arbeitsfreier Tag.
Je la unua [tago] de majo / La unuan [tagon] de majo
oni ankaŭ en Hispanujo ne laboras.
Am 1. Mai arbeitet man auch in Spanien nicht.
La someraj ferioj estas de la dek-kvina de junio ĝis la dudeka de aŭgusto.
Die Sommerferien sind vom 15. Juni bis zum 20. August.
La Unua Libro aperis la dudek-sesan de julio mil okcent okdek sep post Kristo.
Das Erste Buch erschien am 26. Juli 1887 n. Chr.

Tagotempon oni indikas jene:
Eine Tageszeit gibt man folgermaßen an:

- Kioma horo estas / Wie spät ist es (wörtlich: Die wievielte Stunde ist [es])??
- Estas la sesa [horo] kaj dudek minutoj.
Es ist zwanzig nach sechs (wörtlich: [Es] ist die sechste [Stunde] und zwanzig Minuten).

Unu tago daŭras de la nula [horo] ĝis la dudek-kvara [horo].
1 Tag dauert von 0 bis 24 Uhr (wörtlich: von der nullten [Stunde] bis zur vierundzwanzigsten [Stunde]).

Nia tagmanĝo ĉiam estas je la dek-dua horo kaj tridek minutoj / ... kaj duona [horo].
Unser Mittagessen ist immer um 12h30 (wörtlich: [um] die zwölfte [Stunde] und deißig Minuten) / ... und eine halbe [Stunde].

Ni ekveturos per nia aŭto je la sepa horo kaj dek kvin minutoj / ... kaj kvarona [horo].
Wir werden mit unserem Auto um 7 Uhr und 15 Minuten / ... und eine Viertelstunde abfahren.
Ni ekveturos per aŭto la okan horon kaj kvardek kvin minutojn / ... kaj tri-kvaronan [horon].
Wir werden mit dem (im Esperanto: einem) Auto um 8 Uhr und 45 Minuten / ... und eine Dreiviertelstunde abfahren.


<10.0>
Ekzerca teksto kun diversaj indikoj de tempo, kompletigu la sekvajn frazojn /
Übungstext mit verschiedenen Zeitangaben, vervollständigen Sie die folgenden Sätze!

Temo: Anonco de Esperanto-kurso
Thema: Ankündigung eines Esperanto-Kurses


<10.1>
De la tria de januaro ĝis la dudek-sepa de marto okazos Esperanto-kurso en la universitato.
Vom 3. Januar bis zum 27. März wird ein Esperanto-Kurs in der Universität stattfinden.
Ĝi estas por freŝaj komencantoj, do sen jamaj scioj de Esperanto.
Er ist für "frische" Anfänger, also ohne bereits vorhandene Esperanto-Kenntnisse.


Ĉiun ĵaŭdon la instruo havos kvin partojn de duoblaj instru-horoj.
Jeden Donnerstag wird der Unterricht 5 Teile [im Umfang] einer doppelten Unterrichtsstunde haben.
Ĉiu parto daŭros do dufoje tri-kvaronan horon.
Jeder Teil wird also zwei Mal eine Dreiviertelstunde dauern.


<10.2>
La unua parto de instruo ekos je la oka horo kaj dek kvin minutoj,
la dua parto la dekan horon kaj dek kvin minutojn.
Der erste Unterrichtsteil wird um 8:15 Uhr beginnen, der zweite Teil um 10:15 Uhr.
Inter la partoj estos paŭzo de duona horo.
Zwischen den Teilen wird eine Pause von einer halben Stunde sein.

Post la tagmanĝo en la studenta manĝejo komenciĝos la instruo kun la tria parto
Nach dem Mittagessen in der Mensa wird der Unterricht mit dem dritten Teil
je la unua [horo] kaj kvarona [horo],
um Viertel nach 1 (Uhr) beginnen,
la kvara parto estos je la tria [horo] kaj kvarona [horo],
der vierte Teil wird um Viertel nach 3 (Uhr) sein,
kaj la kvina parto same du horojn poste, do je la kvina kaj kvarona.
und der fünfte Teil desgleichen 2 Stunden danach, also um Viertel nach 5.


<10.3>
Instruos profesoro doktoro Robert Hanzen, tre sperta Esperanto-instruisto.
Unterrichten wird Pof. Dr. Robert Hansen, ein sehr erfahrener Esperanto-Lehrer.
Se vi la tutan tempon ĉe-estis, la kurs-estro pretas,
Wenn Sie die ganze Zeit anwesend waren, ist der Kursleiter bereit,
ekzameni vin post la kurso, kaj poste komunikos skribe, ĉu vi estis sukcesa.
Sie nach dem Kurs zu prüfen, und teilt danach schriftlich mit, ob Sie erfolgreich waren.

La kurso kostas entute 120 (cent dudek) eŭrojn,
Der Kurs kostet insgesamt 120 Euro,
de kiu sumo oni trionon antaŭpagu je unu semajno/unu semajnon antaŭ la komenco.
von welcher Summe man ein Drittel 1 Woche vor Beginn vorausbezahlen soll.


<10.4>
Bonvolu anonci vin baldaŭ al la suba adreso!
Bitte kündigen Sie sich bald bei der unten [angegebenen] Adresse an!
Ju pli frue vi aliĝas, des pli bone, ĉar estas nur dek kvin lokoj.
Je früher Sie sich anmelden, desto besser, da [es] nur 15 Plätze gibt.

Adreso: Prof. d-ro Robert Hanzen, ret-adreso: <hanzen@uni-urbo.eo>
Adresse: Prof. Dr. Robert Hanzen, Netzadresse: ...


<10.5>
Bv. respondi la sekvantajn demandojn pri la supra teksto!
Bitte die folgenden Fragen über den obigen Text beantworten!

Bemerkung zur deutschen Übersetzung: In diesem Abschnitt wird das Futur des Esperanto auch als Futur im Deutschen wiedergegeben, um auf die os-Form aufmerksam zu machen. In gutem Deutsch würde man aber statt dessen fast immer das Präsens vorziehen.

Unua demando: En kiuj monatoj okazos la supre anoncita kurso?
1. Frage: In welchen Monaten wird der oben angekündigte Kurs stattfinden?
La kurso okazos inter januaro kaj marto, do en januaro, februaro kaj marto.
Der Kurs wird zwischen Januar und März stattfinden, also im Januar, Februar und März.
Dua demando: Kie okazos la kurso?
2. Frage: Wo wird der Kurs stattfinden?
La kurso okazos en la universitato.
Der Kurs wird in der Universität stattfinden.
Tria demando: Ĉu la kurso estas por jamaj Esperanto-parolantoj?
3. Frage: Ist der Kurs für Leute, die bereits Esperanto sprechen (wörtlich: für bereits Esperanto-Spechende seiende)?
Ne, ĝi estas por freŝaj komencantoj, do sen jamaj scioj de Esperanto.
Nein, er ist für ganz neue ("frische") Anfänger, also ohne bereits vorhandene Esperanto-Kenntnisse.
Kvara demando: En kiu tago de la semajno okazos la kurso?
4. Frage: An welchem Wochentag wird der Kurs stattfinden?
La kurso okazos dum ĉiu ĵaŭdo / ĉiun ĵaŭdon / ĵaŭde.
Der Kurs wird jeden Donnerstag stattfinden.
Kvina demando: Je kioma horo ekos la unua parto de la instruo?
5. Frage: Um wie viel Uhr wird der erste Unterrichtsteil beginnen?
La unua parto de la instruo ekos je la oka horo kaj kvarono.
Der erste Unterrichtsteil wird um Viertel nach acht (wörtlich: um die 8. Stunde und 1/4) beginnen.
Sesa demando: Dum kiom da partoj oni lernos ĉiun ĵaŭdon?
6. Frage: Wie viele Teile hindurch wird man jeden Donnerstag lernen?
Estos ĉiutage kvin partoj de la instruo.
[Es] werden täglich fünf Unterrichtsteile sein.
Sepa demando: Kaj kiel longe daŭros unu parto?
7. Frage: Und wie lange wird ein Teil dauern?
Unu parto daŭros unu duoblan instru-horon, do dufoje tri kvaronajn horojn.
Ein Teil wird eine doppelte Unterrichtsstunde dauern, also zweimal 3/4 Stunde (wörtlich: ... 3 Viertel-Stunden).
Oka demando: Kiel longa estos la paŭzo inter du partoj?
8. Frage: Wie lang wird die Pause zwischen zwei Teilen sein?
La paŭzo inter du partoj estos duona horo.
Die Pause zwischen zwei Teilen wird 1/2 Stunde sein.
Naŭa demando: Kie la kursanoj tagmanĝos?
9. Frage: Wo werden die Kursteilnehmer essen?
La kursanoj manĝos en la studenta manĝejo.
Die Kursteilnehmer werden in der Mensa essen.
Deka demando: Ĉu instruos iu stultulo?
10. Frage: Wird irgendein Dummkopf den Unterricht abhalten?
Ne, instruos tre sperta Esperanto-instruisto, universitata profesoro kaj doktoro.
Nein, es wird ein sehr erfahrener Esperanto-Lehrer unterrichten, ein Professor und Doktor der Universität.
Dek-unua demando: Kiom kostas la kurso? Ĉu 120 (cent dudek) cendojn?
11. Frage: Was kostet der Kurs? 120 Cent?
La kurso kostas 120 (cent dudek) eŭrojn.
Der Kurs kostet 120 Euro.
Dek-dua demando: Kio estas la kondiĉo, kiom kaj kiam oni antaŭpagu por la kurso?
12. Frage: Was ist die Bedingung, wie viel und wann man für den Kurs vorausbezahlen muss?
Oni antaŭpagu trionon de cent dudek eŭroj, do kvardek eŭrojn, je unu semajno antaŭ la komenco de la kurso.
Man soll 1/3 von 120 €, also 40 €, 1 Woche vor Beginn des Kurses vorausbezahlen.
Dek-tria demando: Kiom da lokoj havas la kurso?
13. Frage: Wie viele Plätze hat der Kurs?
La kurso havas nur dek kvin lokojn.
Der Kurs hat nur 15 Plätze.
Dek-kvara demando: Ĉu sufiĉas, se oni anoncas sin maljam post longa tempo?
14. Frage: Reicht es, wenn man sich erst nach langer Zeit anmeldet?
Kompreneble ne, la malmultaj lokoj certe rapide estos for.
Natürlich nicht, die wenigen Plätze werden sicher schnell weg sein.
Dek-kvina demando: Kian eĥon oni ricevos post eventuala ekzameno?
15. Frage: Was für ein Echo wird man nach einer eventuellen Prüfung erhalten?
Se oni faris la ekzamenon, la kursestro skribe komunikos, ĉu oni sukcesis.
Wenn man die Prüfung gemacht hat, wird der Kursleiter schriftlich mitteilen, ob man Erfolg hatte.

<11.0>
Konstru-radikoj de Esperanto, kiujn vi jam konas
Bildungswurzeln des Esperanto, die Sie schon kennen

Vi lernis jam tridek tri specialajn vorterojn por konstrui novajn vortojn en Esperanto.
Sie haben schon 33 spezielle Wortbestandteile, um im Esperanto neue Wörter zu konstruieren, gelernt.
Kiel vi jam scias, "Esperanto en dialogo" nomas ilin "konstru-radikoj",
Wie Sie schon wissen, nennt "Esperanto en dialogo" sie "Bildungwurzeln",
ĉar ili ne nur estas vorteroj, sed ankaŭ radikoj.
denn sie sind nicht nur Wortbestandteile, sondern auch Wurzeln.
Konstruradikoj povas esti, aŭ antaŭsilaboj, aŭ sufiksoj.
Bildungswurzeln können entweder Vorsilben oder Suffixe sein.

Antaŭsilaboj estas: bo-, ĉef-, dis-, ek-, fi-, ge-, mal-, mis-, re-
Vorsilben sind: ...
Sufiksoj estas: -aĉ-, -ad-, -aĵ-, -an-, -ar-, -ebl-, -ec-, -eg-, -ej-, -em-, -er-, -estr-, -et-, -id-, -il-, -in-, -ind-, -ism-, -ist-, -obl-, -on-, -uj-, -ul-, -um-
Suffixe sind: ...

Enmetu nun en la sekvantajn frazojn la ĝustan konstruradikon ĉie, kie estas truo, indikata per {?}:
Fügen Sie jetzt in die folgenden Sätze die richtigen Bildungswurzeln überall, wo ein mit {?} angezeigtes Loch ist, ein:


<11.1>
Granda, hejmeca seĝo estas seĝego.
Ein großer, gemütlicher Stuhl ist ein Sessel.

<11.2>
Riĉa homo estas riĉulo.
Ein reicher Mensch ist ein Reicher (= reicher Mensch).

<11.3>
Por manĝi oni bezonas manĝilon, kaj ĉiuj manĝiloj kune estas la manĝilaro.
Um zu essen, braucht man ein ein "Esswerkzeug", und alle "Esswerkzeuge" zusammen sind das Essbesteck.

<11.4>
Malgranda kato estas kateto.
Eine kleine Katze ist ein Kätzchen.

<11.5>
La familio de mia edzo estas mia bofamilio.
Die Familie meines Ehemannes ist meine Schwiegerfamilie.

<11.6>
Kiam aŭto komencas veturi, tiam ĝi ekveturas.
Wenn ein Auto beginnt zu fahren, dann fährt es an.

<11.7>
Homo, kies profesio estas eduki, estas edukisto.
Ein Mensch, dessen Beruf [es] ist zu erziehen, ist ein Erzieher.

<11.8>
Via deziro bedaŭrinde ne estas plenumebla.
Ihr Wunsch ist leider nicht erfüllbar.

<11.9>
Iu, kiu ne havas bonan koron, estas malbonkorulo.
Jemand, der kein gutes Herz hat, ist ein hartherziger Mensch.

<11.10>
La fratoj kaj fratinoj de mia edzino estas miaj bogefratoj.
Die Brüder und Schwestern meiner Frau sind meine Schwägerinnen und Schwäger.

<11.11>
La hundino havis tri vir-hundidojn kaj du hundidinojn.
Die Hündin hatte 3 männliche und 2 weibliche Welpen.

<11.12>
Tridek minutoj estas duona horo.
30 Minuten sind eine halbe Stunde.

<11.13>
Esperanto estas ne nur pli rapide lernebla, sed ankaŭ pli facile instruebla ol aliaj fremdaj lingvoj.
Esperanto ist nicht nur schneller erlernbar, sondern auch leichter lehrbar als andere fremde Sprachen.

<11.14>
La sonoj de muziko venas el la aŭdilo, kaj oni parolas en la parolilon.
Die Töne der Musik kommen aus dem Hörer, und man spricht in das Mikrofon.

<11.15>
Botelo taŭgas kiel laktujo.
Eine Flasche eignet sich als Milchbehälter.

<11.16>
Homo, kiu vivas en urbo, estas urbano.
Ein Mensch, der in einer Stadt lebt, ist ein Städter.

<11.17>
Libroj aperadas en eldonejo.
Bücher erscheinen laufend in einem Verlag.

<11.18>
Se vi je la unua fojo ne sukcesas, peti iun pri helpo en malfacila afero, simple repetu lin.
Wenn Sie beim ersten Mal keinen Erfolg haben, jemanden in einer schwierigen Sache um Hilfe zu bitten, bitten Sie einfach noch einmal.

<11.19>
Dum mono estas pagilo, lingvo estas komunikilo.
Während Geld ein Zahlungsmittel ist, ist eine Sprache ein Verständigungsmittel.

<11.20>
Lakto estas senalkoholo.
Milch ist ein alkoholfreies Getränk (wörtlich: ... ein alkoholfreies Ding).

<11.21>
Tre malmulte estas iomete.
Sehr wenig ist ein kleines bisschen.

<11.22>
Dua ekzemplero de skribo estas duoblaĵo.
Ein zweites Exemplar eines Schriftstücks ist ein Doppel.

<11.23>
Kiu ĉiam emas manĝi, estas manĝemulo.
Wer es jederzeit geneigt ist zu essen, ist ein Vielfraß.

<11.24>
Kiu neniam emas labori, estas mallaboremulo.
Wer niemals zu arbeiten geneigt ist, ist ein Faulpelz.

<11.25>
La instruisto disdonas en la lernejo tekston al ĉiuj lernejanoj.
Die Lehrperson verteilt in der Schule einen Text an alle Schüler (wörtlich: Schulmitglieder).

<11.26>
Kiam iu agas aŭ parolas kiel fiulo, la ĉeestaantoj vokas "Fi! Fi!".
Wenn jemand wie ein Schuft handelt oder spricht, rufen die Anwesenden: "Pfui! Pfui!".

<11.27>
Atentu, ke oni facile miskomprenas vin, se vi elparolas la Esperantan sonon "z" kiel "c"!
Achten Sie darauf, dass man Sie leicht missversteht, wenn Sie den Esperanto-Laut "z" wie "c" aussprechen!

<11.28>
Homo, kiu vivas inter kampoj, loĝas en la kamparo kaj do estas kamparano.
Ein Mensch, der zwischen Feldern lebt, wohnt auf dem Lande und ist also ein Landbewohner.

<11.29>
Kelkaj fremduloj iras piede preter la multaj vidindaĵoj tra la vizitinda urbo.
Einige Fremde gehen zu Fuß an den vielen Sehenswürdigkeiten vorbei durch die besuchenswerte Stadt.

<11.30>
Unu vorto por "punkto de la programo" estas "programero".
Ein [einziges] Wort für "Punkt des Programmes" ist "Programmpunkt" (wörtlich: Programmbestandteil).

<11.31>
La ĉefo de iu urbo estas la urbestro.
Das Oberhaupt einer Stadt ist der Bürgermeister.

<11.32>
Ĉevalo en malbona stato estas ĉevalo.
Ein Pferd in schlechtem Zustand ist ein Klepper.

<11.33>
La alkoholulo rompis la tenilon de la glaso.
Der Alkoholiker zerbrach den Henkel des Glases.

<11.34>
La instruo de la vegetarismo rekomendas, manĝi nur vegetare.
Die Lehre des Vegetarismus empfiehlt, nur vegetarisch zu essen.


<12.0>
Formu frazojn per "Kiam - tiam"
Bilden Sie Sätze mit "Wenn/Als - dann"

Ekzemple / Zum Beispiel:

Kiam oni volas telefoni, tiam oni ĉiam havas nur malĝustajn monerojn.
Wenn man telefonieren will, dann hat man immer nur falsche Münzen.


<12.1>
Kiam estas vintro, tiam varma domo estas bona.
Wenn [es] Winter ist, dann ist ein warmes Haus gut.

<12.2>
Kiam parenco(j) vizitas min, tiam mi ĝojas.
Wenn ein Verwandter mich besucht/Verwandte mich besuchen, dann freue ich mich.

<12.3>
Kiam oni havas vundon sur fingro, tiam oni malĝojas.
Wenn man eine Wunde am Finger hat, dann ist man traurig.

<12.4>
Kiam mi dormas en la lito, tiam mi surhavas noktoveston.
Wenn ich im Bett schlafe, dann habe ich ein Nachtgewand an.

<12.5>
Kiam oni demandas, tiam oni ricevas respondon.
Wenn man fragt, dann erhält man eine Antwort.

<12.6>
Kiam la lakto en la botelo estas varma, tiam la bebo povas trinki (ĝin).
Wenn die Milch in der Flasche warm ist, dann kann das Baby (sie) trinken.

<12.7>
Kiam la patro ludas kun la bebo, tiam ĝi ridetas.
Wenn der Vater mit dem Baby spielt, dann lächelt es.

<12.8>
Kiam la bopatrino saltis kriante, tiam Hugo ridis.
Als die Schwiegermutter schreiend [umher]sprang, da lachte Hugo.

<12.9>
Kiam la bopatrino batis Hugon, tiam li falis sur la plankon.
Als die Schwiegermutter Hugo schlug, da fiel Hugo auf den Fußboden.

<12.10>
Kiam Hugo diris al la bopatrino, ke ŝi tuj foriru el la domo, tiam ankaŭ lia edzino foriris.
Als Hugo zur Schwiegermutter sagte, dass sie sofort das Haus verlassen solle, da ging auch seine Frau weg.

<12.11>
Kiam Zamenhof estis juna, tiam li loĝis en urbo, en kiu vivis anoj de multaj nacioj.
Als Zamenhof jung war, da wohnte er in einer Stadt, in der Angehörige vieler Nationen lebten.

<12.12>
Kiam Zamenhof estis kuracisto, tiam li kuracis ankaŭ homojn, kiuj ne havis multan monon.
Als Zamenhof Arzt war, da behandelte er auch Leute, die nicht viel Geld hatten.

<12.13>
Kiam Zamenhof ne povis pagi la unuan Esperanto-libron, tiam lia bopatro pagis ĝin.
Als Zamenhof das erste Esperanto-Buch nicht bezahlen konnte, da bezahlte es sein Schwiegervater.

<12.14>
En kiuj frazoj taŭgas ankaŭ "se"?
In welchen Sätzen eignet sich auch "Wenn ..."?
Ĉu vi povas diri, kial?
Können Sie sagen, warum?

Antwort:
"Wenn" eignet sich ebenfalls in allen Sätzen, in denen man statt eines Zeitpunkts ("Wenn/Als/Sobald")
auch eine Bedingung ("Wenn/Falls") ausdrücken könnte.
Das ist in den Sätzen 12.0 bis 12.7 der Fall.

En kiuj certe ne?
In welchen [Sätzen] sicher nicht?
Ĉu vi povas diri, kial ne?
Können Sie sagen, warum nicht?

Antwort:
Ein
se ("Wenn/Falls") ist in solchen Sätzen nicht möglich, in denen es um eine schon
geschehene Handlung geht ("Als ..."), die deshalb keine Bedingung darstellen kann.
Das ist in den Sätzen 12.8 bis 12.13 der Fall.

Bemerkung:
Wie im Deutschen das "da(nn)" kann im Esperanto überall das
tiam wegfallen;
es steht nur zur Betonung des Zeitpunkts bzw. der Bedingung.


<13.0>
Ripeto: Rekta kaj nerekta paroloj
Wiederholung: Direkte und indirekte Rede (Im Esperanto Plural, da 2 verschiedene Tätigkeiten!)

El frazo kun rekta parolo formu frazon kun nerekta parolo.
Bilden Sie aus einem Satz mit direkter Rede einen Satz mit indirekter Rede.
Atentu la tempon / Achten Sie auf die Zeit[form]!

Ekzemploj / Beispiele:

Toni diris: "Tio estas malbona." =>
Toni diris, ke tio estas malbona.
Toni sagte: "Das ist schlecht." =>
Toni sagte, dass das schlecht sei.
Hugo vokas kolere: "Bopatrino, tuj foriru el nia domo!" =>
Hugo vokas kolere, ke lia bopatrino tuj foriru el ilia domo.
Hugo ruft wütend: "Schwiegermutter, geh sofort aus unserem Haus weg!" =>
Hugo ruft wütend, dass seine Schwiegermutter sofort aus ihrem Haus weggehen solle.

Kaj nun estas via vico / Und nun sind Sie an der Reihe:


<13.1>
Hieraŭ mi demandis al Esperanto-amiko ...
Gestern fragte ich einen Esperanto-Freund ...
"Ĉu vi jam konas mian novan Esperanto-vortaron?"
"Kennst du schon mein neues Esperanto-Wörterbuch?"
=>
ĉu li jam konas mian novan Esperanto-vortaron.
ob er schon mein neues Esperanto-Wörterbuch kenne.

<13.2>
La edzino de Hugo diris ...
Hugos Frau sagte ...

"Tiam ankaŭ mi for-iros el la domo!"
"Dann gehe auch ich aus dem Haus weg!"
=>
ke tiam ankaŭ ŝi foriros el la domo.
dass dann auch sie aus dem Haus fortgehen werde.

<13.3>
Hugo pensis ...
Hugo dachte ...

"La bopatrino estas vundita, ĉar śi tuśis la hejtilon."
"Die Schwiegermutter ist verwundet, weil sie den Heizkörper berührt hat.
=>
ke la bopatrino estas vundita, ĉar śi tuśis la hejtilon.
dass die Schwiegermutter verwundet sei, weil sie den Heizkörper berührt habe.

<13.4>
Hugo ne timis ...
Hugos fürchtete nicht ...

"Mi ricevos kruelajn dolorojn, post kiam mi manĝis malfreŝan kukon."
"Ich werde grausame Schmerzen bekommen, nachdem ich einen alten Kuchen gegessen habe."
=>
ke li ricevos kruelajn dolorojn, post kiam li manĝis malfreŝan kukon.
dass er grausame Schmerzen bekommen werde, nachdem er einen alten Kuchen gegessen habe.

<13.5>
Duonan horon antaŭe mi aŭdis ...
Eine halbe Stunde zuvor hörte ich ...

"La telefono eksonas."
"Das Telefon ertönt."
=>
ke la telefono eksonas.
dass das Telefon ertönte.

<13.6>
Kiam mi venis hejmen, mi vidis ...
Als ich nach Hause kam, sah ich ...

"Mia patro jam venis kaj sidas en la kuirejo."
"Mein Vater war schon gekommen und saß in der Küche."
=>
ke mia patro jam venis kaj sidas en la kuirejo.
dass mein Vater schon gekommen war und in der Küche saß.

<13.7>
Morgaŭ mia edzino certe repetos min ...
Morgen wird mich meine Frau sicher erneut bitten ...

"Bv. meti la manĝilaron sur la tablon!"
"Bitte lege das Essbesteck auf den Tisch!"
=>
ke mi bonvole metu la manĝilaron sur la tablon.
dass ich bitte das Essbesteck auf den Tisch lege.

<13.8>
Nun al pli alta nivelo! Formu rekte frazojn kun nerekta parolo:
Nun zu einem höheren Niveau! Bilden Sie direkt Sätze mit indirekter Rede:

<13.9>
La eta knabo kritikis, ke la familio ne povas pagi poŝtelefonon por li.
Der kleine Junge kritisierte, dass die Familie kein Mobiltelefon für ihn bezahlen könne.

<13.10>
Mia amiko komunikis al mi, ke li morgaŭ venos en nian urbon.
Mein Freund teilte mir mit, dass er morgen in unsere Stadt kommen werde.

<13.11>
Lia edzino ne povis informi Hugon, ke la kuko estas ne plu malfreŝa.
Seine Ehefrau konnte Hugo nicht informieren, dass der Kuchen nicht mehr frisch sei.

<13.12>
Zamenhof pensis, ke li per neŭtrala lingvo povos helpi al la homaro.
Zamenhof dachte, dass er mit einer neutralen Sprache der Menschheit werde helfen könne.

<13.13>
La gepatroj deziris, ke Bruno havu ne tro longan hararon.
Die Eltern wünschten, dass Bruno nicht zu langes Haar habe.

<13.14>
Mia bopatro scias, ke li baldaŭ havos multan monon.
Mein Schwiegervater weiß, dass er bald viel Geld haben werde.

<13.15>
Hugo ŝercis, ke unu varmega hejtilo ne kaŭzas varman someron.
Hugo scherzte, dass 1 heißer Heizkörper keinen warmen Sommer verursache.

<13.16>
Hugo kriis fine, ke Toni ĉiam diras nur: "Tio estas bona" kaj "Tio estas malbona".
Hugo schrie zum Schluss, dass Toni immer nur "Das ist gut" und "Das ist schlecht" sage.

<13.17>
Mi petas vin, ke vi venu al nia sekvanta Esperanto-kurso.
Ich bitte dich, dass du zu unserem nächsten Esperanto-Kurs kommst.


<14.0>
La sufiksoj "-ig-" kaj "-iĝ-" / Die Suffixe -ig- und -iĝ-

La signifo de la konstruradiko "-ig-" estas / Die Bedeutung der Bildungswurzel -ig- ist
'machen', 'veranlassen' .
La signifo de la konstruradiko "-iĝ-" estas / Die Bedeutung der Bildungswurzel -iĝ- ist
'werden', 'in einen Zustand übergehen’ .

La misa reago de Hugo igis lian bopatrinon, bati lin.
Die ungehörige Reaktion von Hugo brachte seine Schwiegermutter dazu, ihn zu schlagen.
Per ĉiutaga uzo dum multaj jaroj Esperanto iĝis vera lingvo.
Durch alltäglichen Gebrauch während vieler Jahre wurde Esperanto zu einer wirklichen Sprache.


Facila estas la uzo de "-ig-" kaj "-iĝ-" malantaŭ radikoj, kiuj ne estas verboj: ...
Leicht ist der Gebrauch von -ig- und -iĝ- hinter Wurzeln, die keine Verben sind: ...


Malfacila estas la uzo de "-ig-" kaj "-iĝ-" malantaŭ radikoj, kiuj estas verboj.
Schwierig ist der Gebrauch von -ig- und -iĝ- hinter Wurzeln, die Verben sind.

Unue oni devas scii, ĉu la verbo povas havi objekton (tiam la verbo estas transitiva),
Zuerst muss man wissen, ob das Verb ein Objekt haben kann (dann ist das Verb transitiv),
aŭ ĉu la verbo ne povas havi objekton (tiam la verbo estas netransitiva).
oder ob das Verb kein Objekt haben kann (dann ist das Verb intransitiv).
Bedaŭrinde estas malfacile, lerni por ĉiu nova verbo, ĉu ĝi estas transitiva aŭ netransitiva.
Leider ist es schwierig, für jedes neue Verb zu lernen, ob es transitiv oder intransitiv ist.


Regulo / Regel 1:
Se verbo estas transitiva, tiam ĝia netransitiva formo havas la sufikson -iĝ-:

Wenn ein Verb transitiv ist, dann hat seine intransitive Form das Suffix -iĝ-:
Kiam mia patrino naskis min, mi naskiĝis.
Als meine Mutter mich gebar, kam ich zur Welt.

Regulo / Regel 2:
Se verbo estas netransitiva, tiam ĝia transitiva formo havas la sufikson -ig-:

Wenn ein Verb intranstiv ist, dann hat seine transitive Form das Suffix -ig-:
Mia onklo mortis, ĉar tro da alkoholo mortigis lin.
Mein Onkel starb, weil zu viel Alkohol ihn tötete.


Bv. legi pli pri la sufiksoj -ig- kaj -iĝ-, unue en la vortaro kaj due en la gramatiko.
Bitte lesen Sie mehr über die Suffixe -ig- und -iĝ-, erstens/zuerst im Wörterbuch und zweitens in der Grammatik.

Trie enmetu la sufiksojn -ig--iĝ- - aŭ neniun konstruradikon! -en la sekvantajn frazojn.
Drittens setzen Sie die Suffixe -ig- oder -iĝ- - oder keine Bildungwurzel! - in die folgenden Sätze ein.
(Se temas pri verbo, apliku la suprajn regulojn / Wenn es um ein Verb geht, wenden Sie die obigen Regeln an.)


<14.1>
Profesoro povas doktorigi studinton, kiu do doktoras.
Ein Professor kann eine studierte Person, die also Doktor wird, zum Doktor machen.

<14.2>
Kompletigu la frazojn, por ke ili kompletu!
Vervollständigen Sie die Sätze, damit sie vollständig werden!

<14.3>
i patro premas ne, esti patro tamen tre.
Vater werden ist nicht schwer (wörtlich: drückt nicht), Vater sein dagegen sehr.

Bemerkung:
In der Esperanto-Fassung wurde von der gebräuchlichen Wortstellung

Ne premas, iĝi patro
abgewichen, um Rhythmus und Reim und sogar Sprachfigur (Antithese) wie im Original zu haben.
Esperanto ist eben flexibel.

<14.4>
La laboro daŭru kvar duoblajn horojn, do daŭrigu ĝin!
Die Arbeit soll 4 Doppelstunden dauern, also setzen Sie sie fort!

<14.5>
La instruisto komencas la instruhoron; ĝi komencas je la 9a.
Die Lehrperson beginnt die Unterrichtsstunde; sie (= die Stunde) beginnt um 9 Uhr.

<14.6>
Tiu ĉi afero, kostonta duoblan sumon, devas nun finiĝi; mi devigos iun, fini ĝin.
Diese künftig eine doppelte Summe kostende Sache muss nun enden; ich werde jemanden zwingen, sie zu beenden.

<14.7>
Se vi duobligos niajn kostojn, vi duonigos nian monon.
Wenn Sie unsere Kosten verdoppeln, werden Sie unser Geld halbieren.

<14.8>
Bv. skani la kurs-anoncon kaj pendigu ĝin al la muro!
Bitte scanne die Kursankündigung und hänge sie an die Wand!

<14.9>
Bonvolu sidigi vin! / Bonvolu eksidi! / Sidu!
Bitte setzen Sie sich! / Bitte nehmen Sie Platz! / Setzen Sie sich!
(Ebenso könnte man hier dieselben Esperantoformen im Deutschen mit Duzformen oder der Anrede mehrerer Personen wiedergeben.)

<14.10>
Kiel vi nomas vin? Kiel vi nomas?
Wie nennen Sie sich? Wie heißen Sie?
(Analog die Duzformen und die Pluralformen mit "euch")

<14.11>
Bv. starigi la botelon sur la tablon!
Bitte stellen Sie die Flasche auf den Tisch!

<14.12>
Se ne sufiĉe frue multaj personoj alos al la kurso, oni nuligos ĝin.
Wenn sich nicht genügend früh viele Personen zum Kurs anmelden, wird man ihn streichen.


<15.0>
Ŝercbildo: La amato sub la lito
Ein Witzbild: Der Liebhaber unterm Bett

Diru, kion oni vidas sur la ŝercbildo, kio ĵus okazis kaj kio ĝuste nun okazas!
Sagen Sie, was man auf dem Witzbild sieht, was unmittelbar vorher geschah und was genau in diesem Moment passiert!

Oni vidas / Man sieht:
<15.1>
En lito ĉeestas viro kaj virinoj, verŝajne geedzoj.
In einem Bett sind ein Mann und eine Frau anwesend, wahrscheinlich ein Ehepaar.

<15.2>
Ili ne dormas.
Sie schlafen nicht.

<15.3>
La edzino estas bela kaj apenaŭ vestita per mallonga noktovesto.
Die Ehefrau ist schön und mit einem kurzen Nachtgewand kaum bekleidet.

Ĵus okazis / Soeben ist passiert:
<15.4>
Subite la telefono eksonis.
Plötzlich ertönte das Telefon.

<15.5>
La edzino tuj prenis la aŭdilon kaj demandis, kiu telefonas.
Die Ehefrau nahm sofort den Hörer und fragte, wer anrief.

<15.6>
Post kiam ŝi aŭskultis la respondon, ŝi diris: "Por vi, via edzino!"
Nachdem sie der Antwort zugehört hatte, sagte sie: "Für dich, deine Frau!"

<15.7>
Ŝia edzo komprenis nenion.
Ihr Mann verstand nichts.

Sublitulo
"Por vi, via edzino!"
"Für dich, deine Frau!"

Ĝuste okazas: / Gerade passiert:
<15.8>
Jen venas mano kun parto de noktovesto de sub la lito kaj prenas la aŭdilon.
Da kommt eine Hand mit dem Teil eines Nachtgewands unter dem Bett hervor
(wörtlich: von unter dem Bett) und nimmt den Hörer.

<15.9>
Do, estas klare, ke kaŝas sin amato tie kaj ke la edzino estas ties amatino.
Also ist klar, dass sich ein Liebhaber dort versteckt und dass die Ehefrau dessen Geliebte ist.

<15.10>
Nun la edzo havas grandegajn okulojn, ĉar li sentas fortan ŝokon.
Jetzt hat der Ehemann riesengroße Augen, denn er verspürt einen heftigen Schock.


<16.0>
Problemoj, eldoni propran verkon de literaturon
Probleme, ein eigenes Werk der Literatur herauszugeben


<16.1>
Ĉu vi volas, ke libro, verkita de vi, havu sukceson?
Wollen Sie, dass ein Buch, von Ihnen verfasst, Erfolg hat (im Esperanto indirekte Rede: "haben soll")?
Se jes, tiam vi devos solvi tri ĉefajn problemojn.
Falls ja, dann werden Sie 3 Hauptprobleme lösen müssen.

Verki la libron, estas nur la unua problemo, malfacila, klare:
Das Buch zu verfassen, ist nur das erste Problem, schwierig, klar:
unue vi devas elekti interesan temon.
zuerst müssen Sie ein interessantes Thema wählen.
Se la temo rilatas al iu scienco, vi devas esti sperta en tiu fako ktp.
Wenn das Thema zu irgendeiner Wissenschaft in Beziehung steht, müssen Sie in jenem Fach erfahren sein usw.


<16.2>
Post kiam vi verkis la tekstojn, komenciĝas la dua problemo: produkti la libron.
Nachdem Sie die Texte verfasst haben, fängt das zweite Problem an: das Buch zu produzieren.
Tre malfacila, klare: unue vi serĉas eldonejon.
Sehr schwierig, klar: zuerst suchen Sie einen Verlag.
Vi estas bonŝanca kaj trovas iun, al kiu vi do portas viajn tekstojn.
Sie haben Glück und finden jemanden, dem Sie also Ihre Texte bringen.
Sed la eldonisto konsilas al vi, plian fojon redakti aŭ tute ŝanĝi partojn,
Aber der Herausgeber rät Ihnen, ein weiteres Mal Teile zu überarbeiten oder ganz zu ändern,
kaj vi povas perdi multan tempon, ĝis kiam vi ambaŭ konsentas.
und Sie können viel Zeit verlieren, bis Sie beide übereinstimmen.
Restas presi la libron por produkti ĝin, sed ne pensu, ke tio estas la fino.
[Es] bleibt, das Buch zu drucken, um es herzustellen, aber denken Sie nicht, dass das das Ende ist.


<16.3>
La tria kaj plej granda problemo estas, vendi la libron, kaj kredu: tio estas ege malfacila.
Das dritte und größte Problem ist, das Buch zu verkaufen, und glauben Sie [mir]: das ist äußerst schwierig.
Nome, komerci signifas militi: Ĉiuj aliaj eldonejoj kaj libroj estas la malamiko,
Handel treiben ist nämlich Krieg führen: Alle anderen Verlage und Bücher sind der Feind,
dum vi per ĉia maniero donas al sufiĉe multaj homoj la certecon,
während Sie auf alle mögliche Weise hinreichend vielen Menschen Gewissheit geben,
ke nur via libro havas la plej altan valoron por legi ĝin.
dass nur Ihr Buch von höchstem Wert ist, es zu lesen.


<16.4>
Aber komprenu bone:
Aber verstehen Sie richtig:
Via celo fakte estas, ke la homoj aĉetu vian libron, ne ke ili ankaŭ legu ĝin!
Ihr Ziel ist es, dass die Leute Ihr Buch kaufen, nicht, dass sie es auch lesen!
Ankaŭ mi havas tre multajn librojn en miaj ŝrankoj, kiujn mi neniam legis.
Auch ich habe sehr viele Bücher in meinen Schränken, die ich nie gelesen habe.
Kelkaj estas eĉ en Esperanto, kiun mi iam volis lerni ...
Einige sind sogar in Esperanto, das ich irgendwann lernen wollte ...


<17.0>
Respondu la sekvantajn demandojn pri la supra teksto /
Beantworten Sie die folgenden Fragen über den obigen Text:


<17.1>
Kiom da ĉefaj problemoj oni devas solvi, ĝis kiam mem verkita libro havos sukceson?
Wie viele Hauptprobleme muss man lösen, bis ein selbst verfasstes Buch Erfolg hat?
Estas tri ĉefaj problemoj.
[Es] sind 3 Hauptprobleme.
<17.2>
Kio estas la unua problemo?
Was ist das erste Problem?
Unue oni devas verki la tekstojn, kompreneble.
Zuerst muss man natürlich die Texte verfassen.
<17.3>
Kia oni devas esti, se la libro havas temon el iu scienco?
Was (= wie beschaffen) muss man sein, wenn das Buch ein Thema aus einer Wissenschaft hat?
Oni devas esti sufiĉe sperta pri la scienco, al kiu rilatas la libro.
Man muss in der Wissenschaft, zu der das Buch in Beziehung steht, hinreichend erfahren sein.
<17.4>
Kio estas la dua problemo?
Was ist das zweite Problem?
La dua problemo estas, produkti la libron.
Das zweite Problem ist, das Buch zu produzieren.
<17.5>
Kion oni devas unue serĉi?
Was muss man zuerst suchen?
Unue oni devas serĉi eldoniston.
Zuerst muss man einen Herausgeber suchen.
<17.6>
Kiel povas reagi la eldonisto?
Wie kann der Herausgeber reagieren?
La eldonisto povas konsili multajn ŝanĝojn.
Der Herausgeber kann zu vielen Änderungen raten.
<17.7>
Kio estas la tria problemo?
Was ist das dritte Problem?
La tria problemo estas, vendi la libron.
Das dritte Problem ist, das Buch zu verkaufen.
<17.8>
Kiu problemo kaŭzas la plej malfacilan laboron?
Welches Problem verursacht die schwierigste Arbeit?
La tria: Vendi la libron estas la plej malfacila laboro.
Das dritte: Das Buch zu verkaufen ist die schwierigste Arbeit.
<17.9>
Kion signifas komerci per mem verkita libro?
Was bedeutet [es], mit einem selbst verfassten Buch zu handeln?
Tio signifas militi kontraŭ aliaj eldonistoj kaj libroj.
Das bedeutet, Krieg zu führen gegen andere Herausgeber und Bücher.
<17.10>
Kion oni diru al homoj, kiujn la libro ŝajne iom interesas?
Was soll man Leuten sagen, die das Buch anscheinend etwas interessiert?
Oni diru, ke ĝuste tiu ĉi libro havas la plej altan valoron esti legata.
Man soll sagen, dass gerade dies Buch hier den höchsten Wert hat, gelesen zu werden.
<17.11>
Kion iuj, aĉetinte la libron, eble tamen ne faros per ĝi?
Was werden irgendwelche, die das Buch gekauft haben, vielleicht dennoch nicht mit dem Buch machen?
Iuj homoj, kiuj aĉetis la libron, eble tamen poste ne legos ĝin.
Irgendwelche Leute, die das Buch gekauft haben, werden es vielleicht dennoch danach nicht lesen.

<18.0>
Ekzerca dialogo kun indikoj de daŭro kaj de tempopunktoj (dato kaj tagotempo),
kompletigu la sekvantajn frazojn!
Übungsdialog mit Angaben von Dauer und von Zeitpunkten (Datum und Tageszeit),
vervollständigen Sie die folgenden Sätze!

Temo: La horaro de ĉiutaga Esperanto-kurso
Thema: Der Zeitplan eines täglichen Esperanto-Kurses


<18.1>
Kiel longe vi jam lernas Esperanton?
Wie lange lernen Sie schon Esperanto?

Mi lernas Esperanton ekde tri jaroj, do dum sufiĉa tempo.
Ich lerne Esperanto seit 3 Jahren, also genügend lange (wörtlich: während einer hinreichenden Zeit).
Unue mi ĉe-estis en intensa por-komencanta kurso, de la tria de februaro ĝis la naŭa [de februaro].
Zuerst war ich in einem Intensivkurs für Anfänger (dabei), vom 3. bis zum 9. Februar.
Mi memoras, ke mi jam aliĝis kvar semajnojn antaŭe,
Ich erinnere mich, dass ich mich schon 4 Wochen vorher angemeldet hatte,
por esti certa, ke mi ricevos lokon.
um sicher zu sein, dass ich einen Platz bekomme(n werde).

Do, tiu kurso daŭris tutan semajnon!
Dieser Kurs dauerte also eine ganze Woche!
Tiam oni devas esti sufiĉe lernema.
Dann muss man ziemlich lerneifrig sein.

Jes, nur se oni dum la komenca parto lernas ĉiun tagon, tiam oni sufiĉe rapide progresas.
Ja, nur wenn man während des Anfangsteils jeden Tag lernt, dann macht man ausreichend schnelle Fortschritte.

Vi tute pravas.
Da haben Sie völlig Recht.
Se oni nur unufoje en la semajno lernas Esperanton, tiam oni la semajnon poste jam forgesis ĉion.
Wenn man nur ein Mal in der Woche Esperanto lernt, dann hat man die Woche darauf schon alles vergessen.


<18.2>
Ĉu la kurso daŭris ankaŭ la tutan tagon?
Dauerte der Kurs auch den ganzen Tag?

Ne, tio fakte tro streĉus.
Nein, das würde wirklich zu sehr anstrengen.
Jen la ĝenerala skemo de nia kursa ĉiutago:
Hier das allgemeine Schema unseres Kursalltags:
Ni komencis ĝin la okan horon kaj finis ĝin la dek-duan horon, apenaŭ kun paŭzoj.
Wir fingen ihn um 8 Uhr an und beendeten ihn um 12 Uhr, kaum mit Pausen.
Post la tagmanĝo ni estis ĉiam tre lacaj kaj iris hejmen.
Nach dem Mittagessen waren wir immer sehr müde und gingen nach Hause.
Sed hejme mi ripetis kaj re-studis tion, kion ni lernis.
Aber zu Hause wiederholte und studierte ich erneut das, was wir gelernt hatten.

Do, vi lernis ĉiutage kvar horojn, nome de la oka [horo] ĝis la dek-dua [horo].
Sie lernten also jeden Tag 4 Stunden, nämlich von 8 (Uhr) bis 12 (Uhr).
Bona metodo!
Gute Methode!


<18.3>
Kaj ekde kiam vi bone parolas kiel nun?
Und seit wann sprechen Sie [so] gut wie jetzt?

Mi pensas, ke mi post unu jaro parolis sufiĉe bone.
Ich denke, dass ich nach 1 Jahr ziemlich gut sprach.

Ne diru! Ĉu nur unu jaron poste? Tiam vi vere havas grandan sperton por lerni lingvojn.
Sagen Sie bloß! Nur 1 Jahr danach? Dann haben Sie wirklich eine große Erfahrung, (um) Sprachen zu lernen.

Eble, mi ne scias.
Vielleicht, ich weiß nicht.
Estas simple tiel, ke Esperanto estas lernebla kun pli alta rapideco ol aliaj fremdaj lingvoj.
[Es] ist einfach so, dass Esperanto mit höherer Schnelligkeit als andere fremde Sprachen erlernbar ist.

Interese, mi komprenas. -
Interessant, ich verstehe. -
Kioma horo estas nun?
Wie viel Uhr ist [es] jetzt?

Estas nun la dek-oka [horo] kaj tridek kvin [minutoj].
[Es] ist jetzt 18:35 (Uhr).

Ĉu jam? Ho, pardonon, tiam mi devas iri. Ĝis la revido!
Schon? Oh, Entschuldigung, dann muss ich gehen. Auf Wiedersehen!

Ĝis revido!
Auf Wiedersehen!

<19.0>
Kompletigu la sekvantajn frazojn por ripeti la novajn vortojn!
Vervollständigen Sie die folgenden Sätze um die neuen Wörter zu wiederholen!


<19.1a> = <19.1b>
(La respondanto "Hugo" estu viro!)
(Der Antwortende "Hugo" muss ein Mann sein!)

Saluton, Hugo! Kiel vi fartas?
Grüß dich, Hugo! Wie geht es dir?

Saluton, Toni! Mi fartas ne tro bone.
Grüß dich, Toni! Mir geht es nicht allzu gut.

Kial ne, amiko mia? Bonvolu diri al mi.
Warum nicht, mein Freund? Bitte sag es mir.

Mi estas tre malĝoja, ĉar mi ne certas pri unu afero.
Ich bin sehr traurig, weil ich [mir] über eine Sache nicht sicher bin.

Pri kiu afero vi parolas? Diru al mi.
Über welche Sache sprichst du? Sag es mir.

Hieraŭ mi ricevis fortan ŝokon.
Gestern erhielt ich einen heftigen Schock.

Kio ŝokis vin?
Was hat dich geschockt?

Mi kuŝis kun mia edzino en la lito.
Ich lag mit meiner Frau im Bett.

Hm, tre persona afero, kiun vi komunikas al mi. Sed daŭrigu!
Hm, eine sehr persönliche Angelegenheit, die du mir da mitteilst. Aber fahr fort!

Jen la telefono eksonis.
Da ertönte das Telefon.

Kaj ĉu vi tial ricevis ŝokon? Kiu telefonis?
Und hast du deshalb einen Schock bekommen? Wer rief an?

Estis la edzino de Bruno. Ĉu vi eble konas lin?
[Es] war die Frau von Bruno. Kennst du ihn vielleicht?

Ne, ĉu estas amiko de vi?
Nein, ist [es] ein Freund von dir?

Ne, Bruno kaj lia edzino loĝas en la domo apud nia.
Nein, Bruno und seine Frau wohnen in dem Haus neben unserem.

Mi komprenas. Kaj kial lia edzino telefonis?
Ich verstehe. Und warum hat seine Frau angerufen?

Por paroli kun sia edzo.
Um mit ihrem Mann zu sprechen.

Ĉu kun sia edzo? Vi certe ridis, ĉu ne?
Mit ihrem Mann? Du hast sicher gelacht, nicht wahr?

Mi ne ridis, ĉar ŝokis min, ke ŝia edzo kuŝis sub nia lito.
Ich habe nicht gelacht, weil [es] mich schockte, dass ihr Mann unter unserem Bett lag.

Ne diru! Kaj kiel vi eksciis tion?
Sag bloß! Und wie hast du das erfahren?

Per tio, ke mia edzino donis al li la aparaton, kio duobligis mian ŝokon
Dadurch, dass meine Frau ihm den Apparat gab, was meinen Schock verdoppelte.

Ĉu via edzino sciis, ke li kuŝas sub via lito?
Deine Frau wusste, dass er unter eurem Bett lag?

Jes, kaj tial mi nun estas malcerta.
Ja, und deshalb bin ich jetzt unsicher.

Pri kio vi tiam ankoraŭ estas malcerta?
Über was bist du da noch unsicher?

Ĉu Bruno estas la amato de mia edzino aŭ ne ...
Ob Bruno der Liebhaber meiner Frau ist oder nicht ...

<19.2a> = <19.2b>
Ĉu vi povas diri al mi, de kie venas Esperanto?
Kannst du mir sagen, woher Esperanto kommt?

Kompreneble! Ĝin elpensis unu homo, nome Ludwig Lazarus Zamenhof.
Natürlich! Die hat ein [einziger] Mensch ausgedacht, nämlich Ludwig Lazarus Zamenhof.

Ĉu unu homo elpensis la tutan lingvon?
Ein [einziger] Mensch hat [sich] die ganze Sprache ausgedacht?

Ne la tutan lingvon, sed la komencon. Lingvo ĉiam estas senfina.
Nicht die ganze Sprache, sondern den Anfang. Eine Sprache ist immer endlos.

En kiu jarcento Zamenhof vivis?
In welchem Jahrhundert lebte Zamenhof?

Li vivis en la dek-naŭa jarcento.
Er lebte im 19. Jahrhundert.

Kaj por kio tiu lingvo taŭgu?
Und wozu sollte die Sprache taugen?

Li pensis, ke Esperanto taŭgu kiel internacia komunikilo.
Er dachte, dass Esperanto als internationales Kommunikationsmittel taugen solle.

Kial li ne prenis alian lingvon?
Warum hat er nicht eine andere Sprache genommen?

Ĉar la internacia komunikilo estu neŭtrala.
Weil die internationale Sprache neutral sein sollte.

Kial neneŭtrala lingvo estas malbona?
Warum ist eine nichtneutrale Sprache schlecht?

La homoj, kiuj povas paroli sian gepatran lingvon, estas tiam superuloj,
kaj la aliaj sentas sin subuloj. Tiam oni ofte estas malamikoj.
Die Menschen, die ihre Muttersprache sprechen, sind dann Überlegene,
und die anderen fühlen sich [als] Unterlegene. Dann ist man oft Feinde.

Mi komprenas. Tiam neŭtrala lingvo pli taŭgas.
Ich verstehe. Dann ist eine neutrale Sprache besser geeignet.
Ĉu Zamenhof estis lingvisto?
War Zamenhof Sprachwissenschaftler?

Ne, li estis kuracisto, sed li kaj ankaŭ lia patro kaj lia avo sciis multe pri lingvoj.
Nein, er war Arzt, aber er und auch sein Vater und sein Großvater wussten viel über Sprachen.

<19.3a> = <19.3b>
Saluton, Hugo! Ĉu ĉio en ordo hejme?
Hallo, Hugo! Alles in Ordnung zu Hause?

Jes, ĉio en ordo. Mi havas nur iom da doloroj.
Ja, alles in Ordnung. Ich habe nur etwas Schmerzen.

Kaj ĉu vi scias, kio kaŭzas la dolorojn?
Und weißt du, was die Schmerzen verursacht?

Jes, mi manĝis grandan kukon, kaj ĝi ne plu estis freŝa.
Ja, ich habe einen großen Kuchen gegessen, der nicht mehr frisch war.

Stultulo! Ĉu via edzino ne diris, ke vi tion ne faru?
Dummkopf! Hat deine Frau nicht gesagt, dass du das nicht machen sollst?

Ŝi ne povis, ĉar ŝi ne plu estis en la domo.
[Das] konnte sie nicht, denn sie war nicht mehr im Haus.
Ŝi hieraŭ foriris kaj ne revenis.
Sie ging gestern fort und kam nicht zurück.

Ne diru! Ĉu ŝi havis kaŭzon por foriri?
Sag bloß! Hatte sie einen Grund fortzugehen?

Ne. Eble ŝi trovis mian deziron ne agrabla, ke mia bopatrino ne plu loĝu kun ni.
Nein. Vielleicht fand sie meinen Wunsch nicht angenehm, dass meine Schwiegermutter
nicht mehr mit uns [zusammen]wohnen sollte.

Ekde kiam vi estas kontraŭ via bopatrino?
Seit wann bist du gegen deine Schwiegermutter?

Ekde tiam, kiam ŝi batis min tiel forte, ke mi falis sur la plankon.
Seit (da, als) sie mich so heftig schlug, dass ich auf den (Fuß)Boden fiel.

Batoj inter parencoj! Kaj vi eble antaŭe tro akre kritikis ŝin?
Prügel unter Verwandten! Hast du sie vielleicht vorher zu scharf kritisiert?

Tute ne, mi nur ege ridis.
Überhaupt nicht, ich hatte nur furchtbar (wörtlich: überaus heftig) gelacht.

Tion mi ne komprenas. Kio estis tiom ridinda? Kial vi ege ridis?
Das verstehe ich nicht. Was war so überaus lächerlich? Warum hast du furchtbar gelacht?

Ĉar mia bopatrino, tuŝinte varmegan hejtilon,
Weil meine Schwiegermutter, nachdem sie einen heißen Heizkörper angefasst hatte
(wörtlich: angefasst habend den ...),

faris kriante grandajn saltojn pro siaj dolorantaj fingroj.
schreiend große Sprünge wegen ihrer schmerzenden Finger machte.

Malbonkorulo! Kaj vi diras, ke ĉio estas en ordo hejme!
Herzloser Mensch! Und du sagst, dass zu Hause alles in Ordnung sei!

Hejme ĉio estas en ordo, nur kun mi ne: Mi havas iom da doloroj ...
Zu Hause ist alles in Ordnung, nur mit mir nicht: Ich habe etwas Schmerzen ...

<19.4a> = <19.4b>
Bonan tagon, sinjorino! Mi vidas, ke vi vendas librojn tie ĉi.
Guten Tag, [meine] Dame! Ich sehe, dass Sie hier Bücher verkaufen.
Bonan tagon, sinjoro! Jes, mi havas multajn librojn.
Guten Tag, [der] Herr! Ja, ich habe viele Bücher.
Hm, ili aspektas sufiĉe similaj.
Hm, sie sehen ziemlich ähnlich aus.
Tio estas klara, estas ja nur ekzempleroj de la sama libro.
Das ist klar, [es] sind ja nur Exemplare desselben Buches.
Kial vi ne havas diversajn librojn por elekti?
Warum haben Sie nicht verschiedene Bücher zum Aussuchen?
Vi devas scii, tio ĉi estas mia libro, mi mem produktis ĝin.
Sie müssen wissen, dies ist mein Buch, ich habe es selbst hergestellt.
Ho, interese! Mi tamen serĉas specialan libron, por miaj manĝoj.
Oh, interessant! Ich suche aber ein spezielles Buch, für meine Mahlzeiten.
Ĉu eble pri vegetarismo? En mia libro temas pri vegetarismo.
Vielleicht über Vegetarismus? In meinem Buch geht es um Vegetarismus.
Ne, la libro, kiun mi serĉas, havas por mi altan valoron.
Nein, das Buch, das ich suche, hat für mich einen hohen Wert.
Mia libro ja havas altan valoron. Estas tiom malfacile, eldoni libron.
Mein Buch hat ja einen hohen Wert. Es ist so schwierig, ein Buch herauszugeben.
Ĉu vere? Oni skribas ĝin, iras al eldonejo, tiu presas kaj vendas.
Wirklich? Man schreibt es, geht zu einem Verlag, der driuckt und verkauft.
Kie estas la problemo?
Wo ist das Problem?
Ho, vi ne scias. Unue mi devis trovi iun eldoniston.
Oh, Sie wissen ja nicht. Als erstes musste ich (irgend)einen Herausgeber finden.
Kaj tiam komenciĝis la problemoj: redakti, ŝanĝi, ktp. sen fino.
Und dann begannen die Probleme: redigieren, ändern, usw. ohne Ende.
Kaj poste mi devis mem aĉeti ĉiujn ekzemplerojn kaj vendi ilin.
Und danach musste ich selbst alle Exemplare kaufen und sie verkaufen.
En ordo, mi ja vidas, ke vi tre bone sukcesis. Via libro ne estas dika, ĉu ne?
In Ordnung, ich sehe ja, dass Sie sehr guten Erfolg hatten. Ihr Buch ist nicht dick, nicht wahr?
Ĉu dika? La enhavo estas grava, mi verkis la libron kun mia koro,
Dick? Der Inhalt ist wichtig, ich habe das Buch mit meinem Herzen geschaffen,
pro amo al la homaro.
aus Liebe zur Menschheit.
Dek centimetrojn aŭ unu centimetron dika ... tio por mi estas tute egala.
10 cm oder 1 cm dick ... das ist für mich ganz egal.
Por mi ne, mi preferas libron, kiu estas nur unu centimetron dika.
Für mich nicht, ich ziehe ein Buch, das nur 1 cm dick ist, vor.
Ho, vi volas tre atente legi paĝon post paĝo, festi rektan renkonton kun la literaturo.
Oh, Sie wollen sehr aufmerksam Seite für Seite lesen, eine direkte Begegnung mit der Literatur zelebrieren.
Kredu aŭ ne, tiam mia libro estas bonega por vi, kaj ĝuste unu centimetron dika.
Glauben Sie [es] oder nicht, dann ist mein Buch hervorragend für Sie, und genau 1 cm dick.
Tre bone! Tiam mi prenas ĝin. Jen la mono!
Sehr gut! Dann nehme ich es. Hier ist das Geld!
Dankon, jen via ekzemplero! Kaj multan plezuron!
Danke, hier ist Ihr Exemplar! Und viel Spaß!
Tion mi certe havos. Ĝi faros miajn manĝojn multe pli agrablaj.
Das werde ich sicherlich haben. Es wird meine Mahlzeiten viel angenehmer machen.
Ĉu vi kutime legas, dum vi manĝas?
Lesen Sie gewöhnlich, wenn Sie essen?
Ne, temas pri la tablo en mia salono. Ĝi ne bone staras.
Nein, es geht um den Tisch in meinem Wohnzimmer. Er steht nicht gut.
Mi ne komprenas. Kiel rilatas mia libro al via tablo?
Ich verstehe nicht. Wie hat mein Buch mit Ihrem Tisch zu tun?
Vidu, la tablo havas kvar piedojn, kaj unu el ili estas unu centimetron tro mallonga.
Sehen Sie, der Tisch hat vier Füße, und einer von ihnen ist 1 cm zu kurz.
Mi ne komprenas plu ...
Ich verstehe weiterhin nicht ...
Se la tablo daŭre movas sin pro la tro mallonga piedo,
Wenn der Tisch sich dauernd bewegt, wegen dem zu kurzen Fuß,
tiam la manĝaĵo eble falas sur la teron, kaj tion mi ne volas.
dann fällt vielleicht das Essen auf den Boden, und das will ich nicht.
Tial mi metas vian libron ...
Deshalb tue ich Ihr Buch ...
Vi metas mian libron ... !!!
Sie tun mein Buch ... !!!
... sub la tro mallongan piedon de la tablo. Via libro estas forta kaj povas porti la pezon de la tablo.
... unter den zu kurzen Fuß des Tisches. Ihr Buch ist stabil und kann das Gewicht des Tisches tragen.
Tiel la libro fakte havas plej altan valoron por mi.
So hat das Buch tatsächlich den höchsten Wert für mich.
La verko, en kiu batas mia koro! Uzata kiel rubo el papero!
Das Werk, in dem mein Herz schlägt! Verwendet wie Papierabfall!
For vi fiulo de kulturo!!! Aŭ mi montros al vi, por kio mia forta libro taŭgas ankaŭ!
Raus, Sie Kulturstrolch!!! Oder ich zeige Ihnen, wofür mein stabiles Buch auch taugt!

(La aĉetinto de la libro kuras for. / Der Käufer des Buches rennt davon.)


Startseite Übersetzungen zu Lektion 4 Lektion 5 Übersetzungen zu Lektion 5 Grammatik zu Lektion 5 Übersetzungen zu Lektion 6
Wörterbuch Esp.-Deutsch: a... al.. an.. ar.. b... bo.. c... ĉ... d... di.. do.. e... ek.. er.. f... fi.. fr.. g... ĝ... h... ĥ... i... in.. io.. j... ĵ... k... ki.. kl.. kon.. kr.. ku.. l... li.. m... me.. mo.. n... ni.. o... p... pe.. po.. pr.. r... ri.. s... se.. si.. so.. su.. ŝ... t... ti.. to.. u... v... vi.. vo.. z...
Wörterliste Deutsch-Esp.: Hinweise A.. B.. C.. D.. E.. F.. G.. H.. I.. J.. K.. L.. M.. N.. O.. P.. Q.. R.. S.. T.. U.. V.. W.. X Y Z..